ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିଷରେ ଅଷ୍ଟମ ଭାବ: ଆୟୁ, ଉତ୍ତରାଧିକାର ଓ ଆକସ୍ମିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିଷୟରେ ରନ୍ଧ୍ର ଭାବ କ’ଣ କୁହେ
ଲୋକେ ଅଷ୍ଟମ ଭାବ ପାଖକୁ ଆଗରୁ ଡରି ଆସନ୍ତି। ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଗ୍ରନ୍ଥ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଶାନ୍ତ। ବୃହତ୍ ପାରାଶର ହୋରା ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଫଳଦୀପିକା ପ୍ରକୃତରେ ରନ୍ଧ୍ର ଭାବକୁ କ’ଣ ଦିଅନ୍ତି, ଆୟୁ କାହିଁକି ଅଷ୍ଟମରୁ ଓ ଅଷ୍ଟମରୁ ଅଷ୍ଟମରୁ ପଢ଼ାଯାଏ, ଦୁଇ ଗ୍ରନ୍ଥ କେଉଁଠି ଅସହମତ, ଅଷ୍ଟମ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାବରେ କ’ଣ କରନ୍ତି, ଆଉ ମୃତ୍ୟୁର ଭାବ ବୋଲି ପଠନଟି କାହିଁକି ଏ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଉଥିବା ସବୁଠାରୁ ଦୁର୍ବଳ କଥା, ସେସବୁ ଏଠାରେ ଅଛି।
ସମୀକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି Vidhata Editorial Desk · ଅଦ୍ୟତନ ହୋଇଛି
ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧରେ
- ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିଷରେ ଅଷ୍ଟମ ଭାବର ଅର୍ଥ କ’ଣ?
- ଆୟୁ କାହିଁକି ଅଷ୍ଟମରୁ ଓ ଅଷ୍ଟମରୁ ଅଷ୍ଟମରୁ ପଢ଼ାଯାଏ
- ଉତ୍ତରାଧିକାର, ଶ୍ୱଶୁରଘରର ଧନ ଓ ବୀମା: ଅଷ୍ଟମ ଭାବ ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି
- ଅନୁସନ୍ଧାନକାରୀ, ଶଲ୍ୟଚିକିତ୍ସକ ଓ ମନ୍ତ୍ର ସାଧକଙ୍କ ଅଷ୍ଟମ ଭାବ କାହିଁକି ବ୍ୟସ୍ତ ରହେ
- ଅଷ୍ଟମ ସ୍ୱାମୀ କେଉଁଠି ବସିଛନ୍ତି: ବାର ଭାବର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପରିକ୍ରମା
- ଅଷ୍ଟମ ଭାବରେ ଥିବା ଗ୍ରହ ପ୍ରକୃତରେ କ’ଣ କରନ୍ତି
- ଅଷ୍ଟମ ଭାବ କ’ଣ ସର୍ବଦା ଖରାପ? ବିପରୀତ ଯୋଗ କ’ଣ ଉତ୍ତର ଦିଏ
- ଅଷ୍ଟମ ଭାବ କେତେବେଳେ ସକ୍ରିୟ ହୁଏ? ଦଶା ଓ ଗୋଚର
- ଅଷ୍ଟମ ଭାବର ଆଧୁନିକ ପଠନ କେଉଁଠି ଭୁଲ୍ କରେ
- ଭୟ ବିନା ନିଜର ଅଷ୍ଟମ ଭାବ ପଢ଼ିବା
କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଗୋଟିଏ ଭାବ ଅଛି ଯାହା ପାଖକୁ ଲୋକେ ଆଗରୁ ଡରି ଡରି ଆସନ୍ତି। ସେମାନେ ପଢ଼ିଛନ୍ତି ଯେ ଅଷ୍ଟମ ହେଉଛି ମୃତ୍ୟୁର ଭାବ, କିମ୍ବା କୌଣସି ଜ୍ୟୋତିଷୀ ସେହି ନୀଚା ସ୍ୱରରେ ଏହା କହିଛନ୍ତି ଯାହା ଗମ୍ଭୀର ଶୁଣାଯିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଆଉ ସେମାନେ ଛପା କାଗଜଟିଏ ଧରି ଏମିତି ଆସନ୍ତି ଯେମିତି ମଣିଷ ଏକ ଏକ୍ସରେ ଧରିଥାଏ ଯାହାକୁ କେହି ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୁଝାଇ ଦେଇନାହାନ୍ତି। କ୍ୟାରିୟର ବିଷୟରେ ଭଦ୍ର ପ୍ରଶ୍ନଟି ତଳେ ଅସଲ ପ୍ରଶ୍ନଟି ବସିଥାଏ, ଅର୍ଥାତ୍ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଆଉ କେତେ ସମୟ ଅଛି।
ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଂସ୍କୃତ ଅଷ୍ଟମକୁ ପ୍ରକୃତରେ ମୃତ୍ୟୁ ଭାବ, ଅର୍ଥାତ୍ ମୃତ୍ୟୁର ଭାବ, କୁହେ। ସେହି ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ, ବେଳେବେଳେ ସେହି ଏକା ପଂକ୍ତିରେ, ଏହାକୁ ଆୟୁ ଭାବ, ଅର୍ଥାତ୍ ଜୀବନ ଅବଧିର ଭାବ, ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ମାପର ଦୁଇଟି ନାମ, ଦୁଇ ବିପରୀତ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ନିଆଯାଇଛି। ଅଧିକ ପୁରାତନ ଓ ଅଧିକ ଉପଯୋଗୀ ନାମଟି ହେଉଛି ରନ୍ଧ୍ର ଭାବ। ରନ୍ଧ୍ର ଅର୍ଥ ଏକ ଛିଦ୍ର, କାନ୍ଥର ଏକ ଦୁର୍ବଳ ସ୍ଥାନ, ସେହି ଜାଗା ଯେଉଁଠି ଏକ ବନ୍ଦ ଜୀବନ ସେସବୁ ପାଇଁ ଖୋଲା ରହେ ଯାହାର ଯୋଜନା ସେ କରିନଥିଲା। ସେହି ଛିଦ୍ର ଦେଇ ଆସୁଥିବା କିଛି ଜିନିଷ କ୍ଷତି। କିଛି ହେଉଛି ଉତ୍ତରାଧିକାର, ସମୟ ଥାଉ ଥାଉ ଧରାପଡ଼ିଥିବା ଏକ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ, ଏକ ମୋଡ଼ ଯାହା କେତେ ଯୋଜନା କଲେ ବି ଆସିନଥାନ୍ତା।
ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିଷରେ ଅଷ୍ଟମ ଭାବର ଅର୍ଥ କ’ଣ?
ପାରାଶର ଏ ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ଭାବନାହୀନ। ବୃହତ୍ ପାରାଶର ହୋରା ଶାସ୍ତ୍ରର ଯେଉଁ ଅଧ୍ୟାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାବ କ’ଣ ବହନ କରେ ତାହା ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରେ, ସେଥିରେ 11.9 ରେ ଅଷ୍ଟମକୁ ଆୟୁ, ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଶତ୍ରୁ, ଦୁର୍ଗ, ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଧନ, ଆଉ ଯାହା ଘଟିସାରିଛି ଓ ଯାହା ଏବେ ଘଟିବାକୁ ବାକି ଅଛି, ଏସବୁ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହାକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କାରଣ ଆଜି ଏହି ଭାବ ପାଇଁ ଯାହା ଯାହା ବ୍ୟବହାର ହୁଏ ତାହା ପ୍ରାୟ ସବୁ ସେଇଠି ପୂର୍ବରୁ ବସିଛି। ଜୀବନର ଅବଧି। ଖୋଲାରେ ନ ଲଢ଼ାଯାଉଥିବା ସଂଘର୍ଷ। ଯାହାର ଆଉ ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ଆସୁଥିବା ଧନ। ଦୃଷ୍ଟିର ବାହାରେ ଥିବା ବିଷୟର ଜ୍ଞାନ, ସମୟର ଉଭୟ ଦିଗରେ।
ମନ୍ତ୍ରେଶ୍ୱରଙ୍କ ଫଳଦୀପିକା ତାହାର ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଭାବଗୁଡ଼ିକ ଉପର ଦେଇ ଚାଲିବା ବେଳେ ସେହି ଏକା ଭୂମି ଆବରି ନିଏ। ପାରାଶର ଏହି ଭାବକୁ ଏକ ପୃଥକ ଅଧ୍ୟାୟ ଦିଅନ୍ତି, ମାନକ କ୍ରମରେ ଅଧ୍ୟାୟ 19, ଆଉ କାହା ଉପରେ ତାହା ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସେହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ପ୍ରକୃତରେ କ’ଣ ଅଛି ଜାଣିବା ଦରକାର: ତାହା ପ୍ରାୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସେହି ସର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା ଯେଉଁଥିରେ ଆୟୁ ଦୀର୍ଘ ହୁଏ ଓ ସେହି ସର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକର ଯେଉଁଥିରେ ଆୟୁ ଛୋଟ ହୁଏ। କୌଣସି କବିତା ନାହିଁ, ଗୋପନ ବିଦ୍ୟା ବିଷୟରେ କୌଣସି ଚେତାବନୀ ନାହିଁ। କେବଳ ଗ୍ରହଯୋଗ ଓ ଫଳ।
ବ୍ୟାବହାରିକ ଭାଷାରେ ଆମେ ଅଷ୍ଟମକୁ ପଢ଼ୁ ଶରୀରର ଗଠନଗତ ସଞ୍ଚୟ ପାଇଁ, ଆକସ୍ମିକ ଘଟଣା ପାଇଁ ଯହିଁରେ ସ୍ୱାଗତଯୋଗ୍ୟ ଘଟଣା ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଉତ୍ତରାଧିକାର ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଆସୁଥିବା ଧନ ପାଇଁ, ମିଳିତ ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ବୀମା ପାଇଁ, ଗୁପ୍ତ ଓ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରାଯାଉଥିବା ବିଷୟ ପାଇଁ, ଆଉ ସେହି ଭଙ୍ଗାଣ ପାଇଁ ଯାହା ଜୀବନର ଗୋଟିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ବନ୍ଦ କରି ଆଉ ଗୋଟିଏ ଖୋଲିଦିଏ।
ଏସବୁ ଭିତର ଦେଇ ଚାଲିଥିବା ସୂତ୍ରଟି ମୃତ୍ୟୁ ନୁହେଁ। ତାହା ହେଉଛି ଛିନ୍ନତା। ଅଷ୍ଟମ ସେହି ସ୍ଥାନ ଯେଉଁଠି କାହାଣୀ ଆପଣ ଆଶା କରିଥିବା କ୍ରମରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ବନ୍ଦ କରିଦିଏ।
ଆୟୁ କାହିଁକି ଅଷ୍ଟମରୁ ଓ ଅଷ୍ଟମରୁ ଅଷ୍ଟମରୁ ପଢ଼ାଯାଏ
ଜଣେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଜ୍ୟୋତିଷୀଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଆୟୁ କେଉଁଠି ରହେ, ଆପଣ ଗୋଟିଏ ନୁହେଁ ଦୁଇଟି ଭାବ ପାଇବେ। ପାରାଶର ମାରକ ଗ୍ରହ ଉପରେ ଥିବା ତାଙ୍କ ଅଧ୍ୟାୟର ଆରମ୍ଭରେ, 44.2 ରେ, ସିଧା କହିଦିଅନ୍ତି: ତୃତୀୟ ଓ ଅଷ୍ଟମ ହେଉଛନ୍ତି ଆୟୁର ଦୁଇଟି ଭାବ। ଲଗ୍ନରୁ ଅଷ୍ଟମ ହେଉଛି ମୁଖ୍ୟ ଆୟୁ ଭାବ। ତୃତୀୟ ଆସେ ଏକ ନିୟମ ଦେଇ ଯାହା ପରମ୍ପରା ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରେ, ଭାବାତ୍ ଭାବମ୍, ଯାହା କୁହେ ଯେ କୌଣସି ଭାବକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାକୁ ହେଲେ ସେହି ଭାବଠାରୁ ପୁଣି ସେତିକି ଦୂରତା ଗଣିବାକୁ ହୁଏ। ଅଷ୍ଟମରୁ ଆଠ ଗଣିଲେ ତୃତୀୟରେ ପହଞ୍ଚେ। ଯେଉଁ ପଠନ ଗୋଟିକୁ ଅନ୍ୟଟି ବିନା ଓଜନ କରେ ତାହା ଅଧା ସରିଛି।
ତୃତୀୟ ହେଉଛି ପରିଶ୍ରମ ଓ ସହନଶକ୍ତିର ଭାବ, ତେଣୁ ଏହି ଯୋଡ଼ି ମନଇଚ୍ଛା ନୁହେଁ, ଆଉ ଯେତେବେଳେ ଦୁହେଁ ଅଲଗା କଥା କୁହନ୍ତି, ଯାହା ପ୍ରାୟତଃ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ପଠନକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଏକ ବାଟ ମିଳେ।
ସେହି ଯୋଡ଼ି ଚାରିପଟେ ମାରକ ଭାବଗୁଡ଼ିକ ବସିଥାଏ। ପାରାଶର ସେହି ଏକା ଅଂଶରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆୟୁ ଭାବରୁ ଦ୍ୱାଦଶ ଗଣି ସେମାନଙ୍କୁ ବାହାର କରନ୍ତି, ଯାହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ସପ୍ତମ ଦିଏ, ଆଉ ତା ପରେ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟକୁ ଦୁହିଁଙ୍କ ଭିତରୁ ଅଧିକ ବଳବାନ୍ କୁହନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କୁ ଏକ ଅନ୍ତର ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ବୋଲି ପଢ଼ାଯାଏ। ଗ୍ରନ୍ଥ ଯେଉଁ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରଖନ୍ତି ଓ ଲୋକପ୍ରିୟ ଲେଖା ଯାହା ଭାଙ୍ଗି ଦିଏ ତାହା ହେଉଛି, ଅଷ୍ଟମ ଓ ତୃତୀୟ ଅବଧି ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି, ଆଉ ମାରକମାନେ ସେହି ଅବଧି ଭିତରର ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ଶନି ଏହି ବିଷୟ ଉପରେ ଆୟୁଷ୍କାରକ, ଅର୍ଥାତ୍ ଆୟୁର ସ୍ୱାଭାବିକ କାରକ, ଭାବେ ଠିଆ ହୁଅନ୍ତି, ଯାହା ପାରାଶର 32.22 ରୁ 24 ରେ ସ୍ଥିର କରନ୍ତି ଯେତେବେଳେ ସେ ଶନିଙ୍କଠାରୁ ଅଷ୍ଟମ ଭାବକୁ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରନ୍ତି।
ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଆୟୁ ଗଣନା, ଆୟୁର୍ଦାୟ, ଏକ ବିରାଟ କୌଶଳ ଭଣ୍ଡାର। ପାରାଶର ଏକାଧିକ ପଦ୍ଧତି ଦିଅନ୍ତି, ସେଥିମଧ୍ୟରେ ପିଣ୍ଡାୟୁ, ନିସର୍ଗାୟୁ ଓ ଅଂଶାୟୁ, ଆଉ ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ବର୍ଷରେ ଏକ ସଂଖ୍ୟା ଦିଏ। ତା ପରେ ଫଳକୁ ସ୍ତରରେ ବାଣ୍ଟାଯାଏ, ଆଉ ଏଇଠି ଦୁଇ ପ୍ରାମାଣିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ପ୍ରକାଶ୍ୟରେ ଅସହମତ ହେବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ପାରାଶର, 43.53 ରୁ 54 ରେ, ଅଳ୍ପାୟୁ ବା ସ୍ୱଳ୍ପ ଆୟୁକୁ ପ୍ରାୟ ବତିଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ମଧ୍ୟାୟୁକୁ ପ୍ରାୟ ଚଉଷଠି, ଆଉ ପୂର୍ଣ୍ଣାୟୁକୁ ଏକ ଶହ କୋଡ଼ିଏ ବର୍ଷ ଦିଅନ୍ତି। ମନ୍ତ୍ରେଶ୍ୱର, ଫଳଦୀପିକା 13.6 ରେ, ସ୍ୱଳ୍ପ ଆୟୁ ପାଇଁ ବତିଶ ରଖନ୍ତି ଆଉ ତା ପରେ ମଧ୍ୟମ ପାଇଁ ସତୁରି ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଇଁ ଏକ ଶହ କୁହନ୍ତି। ଦୁଇଟି ଯାକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଲଗାତାର ଉଦ୍ଧୃତ ହୁଅନ୍ତି, ପ୍ରାୟତଃ ଏକା ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ, ଆଉ ମଧ୍ୟମ ସ୍ତର କେଉଁଠି ସରୁଛି ସେ ବିଷୟରେ ସେମାନେ ଏକମତ ନୁହନ୍ତି।
ଏବେ ସେହି ଅଂଶ ଯାହା ଏବେ ଯେତେ ଦୂର ଯାଉଛି ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୂର ଯିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ଲେଖକମାନେ ଏହି ପଦ୍ଧତି ଗଢ଼ିଥିଲେ, ସେମାନେ ନିଜେ ଲେଖିଥିବା ଆଉ କୌଣସି ବିଷୟ ଅପେକ୍ଷା ଏଥିରେ ଅଧିକ ସତର୍କତା ଯୋଡ଼ିଥିଲେ। ପାରାଶର ଅରିଷ୍ଟ, ଅର୍ଥାତ୍ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ସୂଚିତ ଅନିଷ୍ଟ, ପାଇଁ ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ଦିଅନ୍ତି, ଆଉ ତାହା ପରେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସେହି ଅନିଷ୍ଟର ଭଙ୍ଗ ଉପରେ ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ରଖନ୍ତି, ଯାହା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କାମ, ଯଦି ଆପଣ ଆଶା ନ କରନ୍ତି ଯେ ପାଠକ ପ୍ରଥମଟିକୁ ଅତିରିକ୍ତ ଭାବେ ପଢ଼ିଦେବ। ମନ୍ତ୍ରେଶ୍ୱର ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ: ଫଳଦୀପିକା 13.3 ରେ ସେ କୁହନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଥମ ବାର ବର୍ଷ ଭିତରେ ଆୟୁର ପରିମାଣ ଆଦୌ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏକା କୁଣ୍ଡଳୀ ଉପରେ ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକ ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ପାର୍ଥକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି। ଯେଉଁ ଜ୍ୟୋତିଷୀ ଆପଣଙ୍କ ହାତରେ ଏକ ସଂଖ୍ୟା ଧରାଇ ଦିଅନ୍ତି, ସେ ପାରାଶରଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ନିପୁଣ ନୁହନ୍ତି। ସେ କେବଳ କମ୍ ସାବଧାନ।
ଆଗକୁ ପଢ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ଯଦି ଆପଣ ନିଜର ଅଷ୍ଟମ ଭାବ ଓ ତୃତୀୟ ଭାବ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ମାଗଣା କୁଣ୍ଡଳୀ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଗ୍ରହ ସହିତ ଆଙ୍କି ଦେବ, ଆଉ ଏକ ପ୍ରକୃତ କୁଣ୍ଡଳୀ ଖୋଲା ଥିଲେ ବାକି ଅଂଶ ଅଧିକ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଗିବ।
ଉତ୍ତରାଧିକାର, ଶ୍ୱଶୁରଘରର ଧନ ଓ ବୀମା: ଅଷ୍ଟମ ଭାବ ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି
ଆର୍ଥିକ ପକ୍ଷଟି କୁଣ୍ଡଳୀର ଏକ ଜ୍ୟାମିତିରୁ ଆସେ। ସପ୍ତମରୁ ଗଣିଲେ ଅଷ୍ଟମ ହେଉଛି ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବ, ଆଉ ଦ୍ୱିତୀୟ ହେଉଛି ସଞ୍ଚିତ ଧନର ଭାବ। ତେଣୁ ଅଷ୍ଟମ ଜୀବନସାଥୀଙ୍କ ଧନ ଧରିଥାଏ, ଯାହା ଭାରତୀୟ ପ୍ରୟୋଗରେ ଜୀବନସାଥୀଙ୍କ ପରିବାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ। ଶ୍ୱଶୁରଘରର ସମ୍ପତ୍ତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ, ସ୍ତ୍ରୀଧନ ବିବାଦ, ଆଉ ବିବାହ ଯେଉଁ ଧନ ଘରକୁ ଆଣେ, ଏସବୁ ସପ୍ତମରୁ ନୁହେଁ ଏଇଠୁ ପଢ଼ାଯାଏ।
ପରିସର ବଢ଼ାଇଲେ ଅଷ୍ଟମ ସେହି ପୁଞ୍ଜିର ଭାବ ହୋଇଯାଏ ଯାହା କେବଳ ଆପଣଙ୍କର ନୁହେଁ। ଉତ୍ତରାଧିକାର ଓ ଉଇଲ୍। ବୀମାର ଦାବି ନିଷ୍ପତ୍ତି। ଭବିଷ୍ୟ ନିଧି ଓ ଗ୍ରାଚ୍ୟୁଇଟି। ଋଣ ଓ ବନ୍ଧକ, ଭବିଷ୍ୟତ ଆଧାରରେ ଧାର ନିଆଯାଇଥିବା ସବୁକିଛି। କର, ଯାହା ଆପଣଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବାହାରେ ଥିବା ଏକ ଛିଦ୍ର ଦେଇ ବାହାରି ଯାଉଥିବା ଧନ। ମିଳିତ ଖାତା, ଆଉ ବ୍ୟବସାୟରେ ନିଆଯାଇଥିବା ବାହାର ପୁଞ୍ଜି। ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଏକ ପୁଞ୍ଜି ସଂଗ୍ରହ ବିଷୟରେ ପଚାରନ୍ତି, ଅଭିଜ୍ଞ ପାଠକ ଏକାଦଶ ସହିତ ଅଷ୍ଟମକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି, କାରଣ ଏକାଦଶ ଲାଭ ଦେଖାଏ ଆଉ ଅଷ୍ଟମ ଦେଖାଏ ଯେ ସେ ଧନ କାହାର ଓ ତାହା ନେବାର ମୂଲ୍ୟ କେତେ।
ଆକସ୍ମିକ ଲାଭ ଏଇଠି ସେହି କାରଣରୁ ବସେ ଯେଉଁ କାରଣରୁ ଆକସ୍ମିକ କ୍ଷତି ବସେ। ଦୁହେଁ ସେହି ଏକା ଛିଦ୍ର ଦେଇ ବାହାରୁ ଆସନ୍ତି। ଦ୍ୱିତୀୟ ବା ଏକାଦଶ ସହିତ ସମ୍ପର୍କିତ ଏକ ସୁସ୍ଥିତ ଅଷ୍ଟମ ସ୍ୱାମୀ ହେଉଛି ଉତ୍ତରାଧିକାରର ଏକ ମାନକ ଚିହ୍ନ। ସେହି ସ୍ୱାମୀ ଚାପରେ ଥିଲେ ସେହି ସମ୍ପତ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି ଯାହା କୋର୍ଟ ମାମଲାରେ ପରିଣତ ହୁଏ।
ଅନୁସନ୍ଧାନକାରୀ, ଶଲ୍ୟଚିକିତ୍ସକ ଓ ମନ୍ତ୍ର ସାଧକଙ୍କ ଅଷ୍ଟମ ଭାବ କାହିଁକି ବ୍ୟସ୍ତ ରହେ
ଅଷ୍ଟମ ହେଉଛି ଯାହା ଉପର ପୃଷ୍ଠରେ ନାହିଁ ତାହାର ଭାବ, ତେଣୁ ଏହା ସେହିମାନଙ୍କର ଯାହାଙ୍କ କାମ ହେଉଛି ଜିନିଷର ତଳକୁ ପହଞ୍ଚିବା। ଶଲ୍ୟଚିକିତ୍ସକ, ଯିଏ ଶରୀର ଖୋଲନ୍ତି। ପାଥୋଲୋଜିଷ୍ଟ ଓ ଫରେନ୍ସିକ୍ ବିଜ୍ଞାନୀ। ସେହି ବିଶ୍ଳେଷକ ଯାହାଙ୍କ ସାମଗ୍ରୀ ହେଉଛି ମଣିଷ ଯାହା ପାଟି ଖୋଲି କହିବ ନାହିଁ। ଭୂତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ଓ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ କାରବାର। ବୀମା ଗଣକ, ଯାହାଙ୍କ ବିଦ୍ୟା ହେଉଛି ଆକସ୍ମିକ ଘଟଣାର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ। ଏକ ବଳବାନ୍ ଓ ସକ୍ରିୟ ଅଷ୍ଟମର ଅର୍ଥ ସାଧାରଣତଃ ଏମିତି ଜଣେ ଯିଏ ଯେକୌଣସି ବିଷୟର ସରକାରୀ ସଂସ୍କରଣରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନୁହନ୍ତି।
ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ସଂଶୋଧନ ରଖିବା ଦରକାର, କାରଣ ଅନ୍ଲାଇନ୍ରେ ଏହା ଲଗାତାର ଭୁଲ୍ ଭାବେ କୁହାଯାଏ। ମନ୍ତ୍ର ମୂଳତଃ ଅଷ୍ଟମ ଭାବର ବିଷୟ ନୁହେଁ। ପାରାଶରଙ୍କ ନିଜ ତାଲିକାରେ ଏହା ପଞ୍ଚମ ଭାବର, 11.6 ରେ, ବିଦ୍ୟା ଓ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରୁ ଆସିଥିବା ପୁଣ୍ୟ ସହିତ। ତିନି ଶ୍ଳୋକ ପରେ ଅଷ୍ଟମ ପାଏ ଆୟୁ ଓ ଗୁପ୍ତ ବିଷୟ, ମନ୍ତ୍ରର କୌଣସି ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ। ଅଷ୍ଟମ ଯାହା ଯୋଡ଼େ ତାହା ହେଉଛି ଗୁପ୍ତ ଆଡ଼କୁ ଟାଣ। ଯେଉଁ କୁଣ୍ଡଳୀ ଜଣେ ଗମ୍ଭୀର ସାଧକ ତିଆରି କରେ, ତାହା ପ୍ରାୟ ସର୍ବଦା କେବଳ ଏକ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ ଅଷ୍ଟମ ନୁହେଁ ବରଂ ପଞ୍ଚମ ଓ ଅଷ୍ଟମ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସମ୍ପର୍କ ଦେଖାଏ।
ଅଷ୍ଟମ ଯେଉଁଠି ସାଧନାକୁ ଛୁଏଁ ତାହା ହେଉଛି ପରମ୍ପରା ଏହା ପାଇଁ ଯାହା ବିଧାନ ଦିଏ, ଆଉ ତାହା କୌଣସି ରତ୍ନ ନୁହେଁ। ତାହା ହେଉଛି ମହାମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ, ଋଗ୍ବେଦର 7.59.12 ରେ ଥିବା ତ୍ର୍ୟମ୍ବକମ୍ ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା ଯଜୁର୍ବେଦରେ ମଧ୍ୟ ପୁନରାବୃତ୍ତ, ଆଉ ଯାହା ଆୟୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ନୁହେଁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ। ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଷୟରେ ଆପଣ ଯାହା ଭାବନ୍ତୁ, ଏହି ଭଙ୍ଗୀଟିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ। ଅଯୋଜିତର ଭାବ ପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଉତ୍ତର ହେଉଛି ପୁନରାବୃତ୍ତି, କୌଣସି କିଣା ନୁହେଁ।
ଅଷ୍ଟମ ସ୍ୱାମୀ କେଉଁଠି ବସିଛନ୍ତି: ବାର ଭାବର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପରିକ୍ରମା
ଅଷ୍ଟମର ସ୍ୱାମୀ ଏହି ଭାବର କାରବାର ସେ ଯେଉଁ ଭାବରେ ବସନ୍ତି ସେଠାକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତି। ଏସବୁ ପ୍ରବଣତା, ରାୟ ନୁହେଁ, ଆଉ ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଗ୍ରହର ବଳ, ତାହାର ଦୃଷ୍ଟି ଓ ତାହାର ଦଶା ଚାଲିଛି କି ନାହିଁ ସେ ଅନୁସାରେ ସ୍ୱଭାବ ବଦଳାଏ।
ପ୍ରଥମରେ, ଶରୀର ଏହି ଭାବର ଭାର ବହନ କରେ, ତେଣୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ବିଶ୍ରାମ ଧ୍ୟାନ ପାଇବା ଉଚିତ, ଆଉ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରାୟତଃ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ। ଅନେକ ଦୀର୍ଘଜୀବୀ ଲୋକଙ୍କର ଏହି ସ୍ଥିତି ଥାଏ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ସ୍ଥିର ମନରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ। ଦ୍ୱିତୀୟରେ, ପାରିବାରିକ ଧନ ଉତ୍ତରାଧିକାର ବା ଜୀବନସାଥୀଙ୍କ ପକ୍ଷ ସହିତ ବନ୍ଧା ହୁଏ, ଆଉ ବାଣୀ ସେହି ବିଷୟକୁ ଯାଏ ଯାହା ଅନ୍ୟ ଲୋକେ ଏଡ଼ାଇ ଯାଆନ୍ତି। ତୃତୀୟରେ, ଅର୍ଥାତ୍ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆୟୁ ଭାବରେ, ସାହସ ପରୀକ୍ଷା ହୁଏ ଓ ସାଧାରଣତଃ ଗଢ଼ି ଉଠେ। ଚତୁର୍ଥରେ, ସମ୍ପତ୍ତି ଉତ୍ତରାଧିକାର ବା ବିବାଦ ଦେଇ ଆସେ। ପଞ୍ଚମରେ, ସନ୍ତାନ ଓ ସୃଜନଶୀଳ କାମ ଏକ ଅନିୟମିତ ଛନ୍ଦରେ ଚାଲେ, ଆଉ କୁଣ୍ଡଳୀ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ଭଲ ଭାବେ ସଜ୍ଜିତ।
ଷଷ୍ଠରେ, ଗୋଟିଏ କଷ୍ଟଦାୟକ ଭାବର ସ୍ୱାମୀ ଆଉ ଗୋଟିଏରେ ପଡ଼ନ୍ତି ଓ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବିପରୀତ ଯୁକ୍ତି ଲାଗୁ ହୁଏ, ଯାହା ରୋଗ ଓ ଋଣଦାତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବଳ ଦିଏ। ସପ୍ତମରେ, ବିବାହ ଆକସ୍ମିକ ମୋଡ଼ ବହନ କରେ ଓ ଶ୍ୱଶୁରଘରର ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାହାଣୀର ଅଂଶ ହୋଇଯାଏ। ଅଷ୍ଟମରେ, ସ୍ୱାମୀ ନିଜ ରାଶିରେ, ଯାହା ବଳର ଲକ୍ଷଣ, ଆଉ ଏହା ତଳେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ବିପରୀତ ଗୋଷ୍ଠୀ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼େ, ତେଣୁ ଅନେକ ପାଠକ ଏହାକୁ ଏକ ବଳବାନ୍ ସ୍ଥିତି ମାନନ୍ତି। ପାରାଶର ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ସର୍ତ୍ତସାପେକ୍ଷ। ତାଙ୍କ ଅଧ୍ୟାୟ 19.1 ରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଥିବା ଅଷ୍ଟମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଦେଇ, ଆଉ ଗୋଟିଏ ଶ୍ଳୋକ ପରେ, 19.2 ରେ, ସେହି ସ୍ୱାମୀ ଅଷ୍ଟମରେ କୌଣସି ପାପଗ୍ରହ ସହିତ ବା ଲଗ୍ନ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ବସିଲେ ତାହା ବଦଳରେ ସ୍ୱଳ୍ପ ଆୟୁ ଦିଏ। 19.13 ରେ, ସେଥିରେ ଏକ ପୀଡ଼ିତ ଚନ୍ଦ୍ର ଯୋଡ଼ି ହେଲେ, ସେ ପ୍ରଥମ ମାସ ଭିତରେ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଆନ୍ତି। ଏହି ସ୍ଥିତି କୌଣସି ଦିଗରେ ଏକ ରାୟ ନୁହେଁ। ଆଉ କିଛି ପଢ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହା କାହା ସଙ୍ଗତିରେ ଅଛି ତାହା ପଢ଼ନ୍ତୁ। ନବମରେ, ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଭାଗ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା ହୁଏ ଓ ଅଧିକ କଠିନ ଭୂମି ଉପରେ ପୁଣି ଗଢ଼ାଯାଏ। ଦଶମରେ, କ୍ୟାରିୟର ଅଷ୍ଟମ ଭାବର ସାମଗ୍ରୀରୁ ତିଆରି ହୁଏ, ଆଉ ଏଇଠୁ ଶଲ୍ୟଚିକିତ୍ସକ, ବୀମାକାରୀ ଓ ଅନୁସନ୍ଧାନକାରୀମାନେ ଆସନ୍ତି। ଏକାଦଶରେ, ଆୟ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ପୁଞ୍ଜିରୁ ଆସେ। ଦ୍ୱାଦଶରେ, ଆଉ ଏକ ବିପରୀତ ସ୍ଥିତି, ଯାହା ବିଦେଶ, ଡାକ୍ତରଖାନା ଓ ମୋକ୍ଷ ଆଡ଼କୁ ଢଳୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳୀ ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଏ।
ଅଷ୍ଟମ ଭାବରେ ଥିବା ଗ୍ରହ ପ୍ରକୃତରେ କ’ଣ କରନ୍ତି
ଅଷ୍ଟମରେ ଶନି ହେଉଛି ସେହି ସ୍ଥିତି ଯେଉଁଠି ବ୍ୟାବହାରିକ ଅଭ୍ୟାସ ଓ ମୁଦ୍ରିତ ଶ୍ଳୋକ ପରସ୍ପର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଟାଣନ୍ତି, ଆଉ ସାଧୁ କାମ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପକ୍ଷ ବାଛିବା ବଦଳରେ ଏହି ବିଭାଜନ ଦେଖାଇ ଦେବା।
ଅଭ୍ୟାସୀମାନଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ଏମିତି ଚାଲେ। ଶନି ହେଉଛନ୍ତି ଆୟୁଷ୍କାରକ, ସେହି ଗ୍ରହ ଯାହାଙ୍କୁ ପାରାଶର 32.22 ରୁ 24 ରେ ଆୟୁର ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଯୋଡ଼ନ୍ତି। ଆୟୁର କାରକଙ୍କୁ ଆୟୁର ଭାବରେ ରଖନ୍ତୁ ଆଉ ଆପଣ ଏକ ସୁଦୃଢ଼ୀକରଣ ପାଇବେ: ଏକ ଜୀବନ ଯାହା ଧୀରେ ଓ ଭାରୀ ସ୍ୱରରେ ପେଷି ପେଷି ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ଅସାଧାରଣ ସହନଶକ୍ତି ସହିତ ଆଉ ନିୟମିତ ଭାବେ ଆସୁଥିବା ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ସହିଷ୍ଣୁତା ସହିତ। ଅନେକ ସାବଧାନ ଜ୍ୟୋତିଷୀ ଏହାକୁ ସେହିଭଳି ପଢ଼ନ୍ତି, ଆଉ ଯେଉଁ କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଶନି ବଳବାନ୍ ଓ ଅପୀଡ଼ିତ ସେଠାରେ ଏହା ଏକ ସମର୍ଥନଯୋଗ୍ୟ ପଠନ।
ଯାହା ଏହା ନୁହେଁ ତାହା ହେଉଛି ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମତ, ଆଉ ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଏହି ଦାବି ସାଧାରଣତଃ ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ସଂଖ୍ୟା ଲଗାଇ ଚାଲେ। ଫଳଦୀପିକା 8.23 କୁହେ ଯେ ଯାହାର ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଶନି ଅଷ୍ଟମ ଭାବରେ ଥାଆନ୍ତି ସେ ଅଶୁଚି ଓ ଧନହୀନ ହେବ, ଅର୍ଶ ରୋଗରେ ଭୋଗିବ, ନିଷ୍ଠୁର ମନର ହେବ, କ୍ଷୁଧାରେ ପୀଡ଼ିତ ହେବ, ଆଉ ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୃଣିତ ହେବ। ଏତିକି ହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ଳୋକ। ମନ୍ତ୍ରେଶ୍ୱର ଶନିଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଦିଅନ୍ତି ସତ, କିନ୍ତୁ ସେ ତାହା ଗୋଟିଏ ଶ୍ଳୋକ ପରେ, 8.24 ରେ, ଏକାଦଶରେ ଥିବା ଶନିଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତି। ପାରାଶର ସେହି ଏକା ଦିଗ ଦେଖାନ୍ତି: 19.3 ରେ ସେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଆୟୁ ପାଇଁ ଶନିଙ୍କୁ ଠିକ୍ ସେହିଭଳି ପଢ଼ନ୍ତୁ ଯେମିତି ସେ ଏଇମାତ୍ର ଅଷ୍ଟମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପଢ଼ିଛନ୍ତି, ଯାହା ପାପଗ୍ରହ ସହିତ ବା ଲଗ୍ନ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ଅଷ୍ଟମରେ ଥିବା ଶନିଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ନୁହେଁ ସ୍ୱଳ୍ପ ଆୟୁ ତଳେ ରଖେ। ତେଣୁ ଯଦି କେହି ଆପଣଙ୍କୁ କୁହନ୍ତି ଯେ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଷ୍ଟମରେ ଶନିଙ୍କୁ ଆୟୁ ପାଇଁ ଭଲ କୁହେ, ସେ ଏକ ଅନୁମାନ ଜଣାଉଛନ୍ତି, କୌଣସି ଶ୍ଳୋକ ନୁହେଁ। ଆପଣଙ୍କ କୁଣ୍ଡଳୀରେ ସେହି ଅନୁମାନ ଠିକ୍ ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ତାହା କହୁନାହାନ୍ତି।
ଅଷ୍ଟମରେ ମଙ୍ଗଳ ସେହି ଛିଦ୍ରକୁ ଉତ୍ତାପ ଆଣନ୍ତି। ଏହାକୁ ଦୁର୍ଘଟଣା, ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ଓ ପ୍ରଦାହଜନିତ ଅବସ୍ଥା ପାଇଁ ପଢ଼ାଯାଏ, ଆଉ ଏହା ସେହି ହାତ ମଧ୍ୟ ଯାହା ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କରେ। ଏଠାରେ ବଳବାନ୍ ମଙ୍ଗଳ ପ୍ରାୟତଃ ଜଣେ ଉତ୍ତମ ଶଲ୍ୟଚିକିତ୍ସକ ତିଆରି କରନ୍ତି, ବା ଏମିତି ଜଣେ ଯିଏ ଆପାତ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଶାନ୍ତ ରୁହନ୍ତି। ବଳହୀନ ହେଲେ, ଏହା ବେଗ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଜିନିଷ ପାଇଁ ସାବଧାନତା ମାଗେ, ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ଦିଆଯାଉଥିବା ଚେତାବନୀଠାରୁ ଛୋଟ ଓ ଅଧିକ ବ୍ୟାବହାରିକ।
ଅଷ୍ଟମରେ ରାହୁ ଗୁପ୍ତ ବିଷୟ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଛାଡ଼େ ନାହିଁ, ଅସାଧାରଣ ମାର୍ଗର ଧନ, ଅଧିକାଂଶଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୋଡ଼ ଥିବା ଏକ ଜୀବନ। କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଏହା ସବୁଠାରୁ ପ୍ରବଳ ଗୁପ୍ତ ବିଦ୍ୟା ଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଆଉ ସବୁଠାରୁ କମ୍ ବିଶ୍ରାମ ଦେଉଥିବା ଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।
ଅଷ୍ଟମରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଭାବନାତ୍ମକ ଭାବେ ଛିଦ୍ରମୟ। ଏମାନେ ସେହି ଲୋକ ଯିଏ କେହି କିଛି କହିବା ପୂର୍ବରୁ କୋଠରୀ ଭିତରର ଅନ୍ତଃପ୍ରବାହ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ଯାହା ଜଣେ ମନୋଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବରଦାନ ଆଉ ଭିଡ଼ ଭିତରେ ଏକ ଭାର। ମନ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଗଭୀରକୁ ନିଏ, ଆଉ ଏହି ସ୍ଥିତି ପାଇଁ ବିଶ୍ରାମ କୌଣସି ବିଳାସିତା ନୁହେଁ।
ବାକିଗୁଡ଼ିକ, ସଂକ୍ଷେପରେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଧ୍ୟାନକୁ ଭିତରକୁ ଓ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଆଡ଼କୁ ମୋଡ଼ନ୍ତି। ଏଠାରେ ଗୁରୁ ସାଧାରଣତଃ ରକ୍ଷାକାରୀ ଓ ଦର୍ଶନ ଆଡ଼କୁ ଢଳନ୍ତି। ଶୁକ୍ର ସାଥୀତ୍ୱକୁ ଉତ୍ତରାଧିକାର ସହିତ ଯୋଡ଼ନ୍ତି। ବୁଧ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଏକ ବିଶ୍ଳେଷଣାତ୍ମକ ମନ ଦିଅନ୍ତି। କେତୁ ବୈରାଗ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ସଙ୍କେତ କରନ୍ତି।
ଅଷ୍ଟମ ଭାବ କ’ଣ ସର୍ବଦା ଖରାପ? ବିପରୀତ ଯୋଗ କ’ଣ ଉତ୍ତର ଦିଏ
ନା, ଆଉ ପରମ୍ପରା ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ, ଏକ ନାମ ସହିତ, କୁହେ।
ମନ୍ତ୍ରେଶ୍ୱର ଫଳଦୀପିକା 6.57 ରେ ବାରଟି ଯୋଗର ଏକ ସମୂହ ରଖନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାବ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ, ଯାହା ସେହି ଭାବର ସ୍ୱାମୀ ଷଷ୍ଠ, ଅଷ୍ଟମ ବା ଦ୍ୱାଦଶକୁ ଗଲେ ଗଠିତ ହୁଏ। ସେହି ତାଲିକାର ଅଷ୍ଟମ ସଦସ୍ୟ, ଯାହା ଅଷ୍ଟମ ଭାବର ସ୍ୱାମୀଙ୍କର, ତାହାକୁ ସେ ସରଳ ଯୋଗ କୁହନ୍ତି। ଗ୍ରହଣକାରୀ ଭାବଗୁଡ଼ିକୁ ପୁଣି ପଢ଼ନ୍ତୁ, କାରଣ ଏହି ବିବରଣୀକୁ ଅଧିକାଂଶ ସାରାଂଶ ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତି: ଷଷ୍ଠ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ସହିତ ଅଷ୍ଟମ ମଧ୍ୟ ସେହି ତାଲିକାରେ ଅଛି, ତେଣୁ ଅଷ୍ଟମ ସ୍ୱାମୀ ନିଜ ଭାବରେ ବସିବା ମଧ୍ୟ ସେହି ଗ୍ରହଯୋଗ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଯାହା ଏହି ଯୋଗ ଗଠନ କରେ।
6.65 ରେ ସରଳ ଯୋଗ ଯାହା ଦିଏ ତାହା ହେଉଛି ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ସଂକଳ୍ପ ଓ ନିର୍ଭୟତା, ସମୃଦ୍ଧି, ବିଦ୍ୟା, ସନ୍ତାନ ଓ ଧନ, କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଫଳତା, ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ବିଜୟ, ଆଉ ଏକ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଉଥିବା କୀର୍ତ୍ତି। ଏହା ମନ୍ତ୍ରେଶ୍ୱର ଏକ କଷ୍ଟଦାୟକ ଭାବରେ ଥିବା ଅଷ୍ଟମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଫଳ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛନ୍ତି, ଏକ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଯାହା ଅନ୍ୟତ୍ର ଅଷ୍ଟମ ବିଷୟରେ ଆଦୌ କୌଣସି ଭଲ କଥା କୁହେ ନାହିଁ।
ଆମେ ସେହି ଯୋଗ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଲେଖିଛୁ, ଟୀକାକାରମାନେ ଯେଉଁ ସର୍ତ୍ତ ଉପରେ ବିବାଦ କରନ୍ତି ସେସବୁ ସହିତ, ବିପରୀତ ରାଜ ଯୋଗର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ରେ। ସେହି ନାମ ଉପରେ ଗୋଟିଏ ଟିପ୍ପଣୀ, କାରଣ ଏହି ଲେଖା ମୂଳ ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ସାଧୁ ଭାବେ ପଢ଼ିବା ବିଷୟରେ। ମନ୍ତ୍ରେଶ୍ୱର ସରଳ ଓ ତାହାର ଏଗାରଟି ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ ନାମ ଦିଅନ୍ତି। ସେ ଏହି ବର୍ଗକୁ ନାମ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଆଉ ବିପରୀତ ରାଜ ଯୋଗ ପଦଟି ଫଳଦୀପିକାରେ ଆସେ ନାହିଁ। ତାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରୟୋଗ, ଏକ ସୁବିଧାଜନକ ଛତା ଯାହା ଅଭ୍ୟାସୀମାନେ ଏହି ସମୂହ ଉପରେ ରଖିଛନ୍ତି। ଯୋଗଟି ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ। ନାମଟି ନୁହେଁ।
ଏଠାରେ ଯାହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତାହା ହେଉଛି, ପରମ୍ପରା ଅଷ୍ଟମର ସ୍ୱାମୀ ଏକ ଉତ୍ଥାନ ଆଣିବା ଚାରିପଟେ ଏକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଓ ନାମିତ ଫଳ ଗଢ଼ିଥିଲା। ଯେଉଁ ସାହିତ୍ୟ ଅଷ୍ଟମକୁ କେବଳ ମୃତ୍ୟୁର ଭାବ ବୋଲି ଭାବୁଥାନ୍ତା, ତାହାର ଆଚରଣ ଏମିତି ହୁଅନ୍ତା ନାହିଁ।
ଅଷ୍ଟମ ଭାବ କେତେବେଳେ ସକ୍ରିୟ ହୁଏ? ଦଶା ଓ ଗୋଚର
ଦୁଇଟି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏହି ଭାବକୁ ଆଲୋକିତ କରନ୍ତି।
ପ୍ରଥମଟି ହେଉଛି ବିଂଶୋତ୍ତରୀ ଦଶା। ଅଷ୍ଟମ ତାହାର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଓ ସେଥିରେ ବସିଥିବା ଯେକୌଣସି ଗ୍ରହଙ୍କ ମହାଦଶା ବା ଅନ୍ତର୍ଦଶା ସମୟରେ ଜୀବନ୍ତ ହୋଇଉଠେ। ସେତେବେଳେ ହିଁ ସେହି ଛିଦ୍ର ଖୋଲେ: ପୁନର୍ଗଠନ, ଉତ୍ତରାଧିକାର, ଯେଉଁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଶେଷରେ ପରୀକ୍ଷା ହୁଏ, ଯେଉଁ ଅନ୍ତ ନୂଆ ପାଇଁ ଜାଗା ଛାଡ଼ିଦିଏ। ଏଇଠି ମୂଳ ହାରଟି ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିବା ଦରକାର। ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ଜୀବନରେ ଅଷ୍ଟମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦଶା ଆସେ, ଅଧିକାଂଶଙ୍କ ଜୀବନରେ ଏକାଧିକ ଥର ଆସେ, ଆଉ ବିରାଟ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଭାବେ, କିଛି ଉଥଲପାଥଲ ଓ କିଛି ପୁନର୍ବିନ୍ୟାସ ସହିତ, ପାର ହୋଇଯାଏ। କେଉଁ ଦଶା ଚାଲିଛି ଓ କେଉଁଟି ଆଗରେ ଅଛି ତାହା ଦଶା କ୍ୟାଲକୁଲେଟର ରେ ଅଛି।
ଦ୍ୱିତୀୟଟି ହେଉଛି ଗୋଚର। ଜନ୍ମ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଗଣାଯାଉଥିବା ଅଷ୍ଟମ ଭାବ ଦେଇ ଶନିଙ୍କ ଗମନକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରା ଅଷ୍ଟମ ଶନି କୁହେ। ଏହା ହିଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ରୂପ, ଆଉ ଫଳଦୀପିକା 26.22 ରେ ମନ୍ତ୍ରେଶ୍ୱର ଏହାକୁ ହିଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଜନ୍ମ ରାଶିରୁ ଅଷ୍ଟମରେ ଥିବା ଶନି ସନ୍ତାନ, ଆଶ୍ରିତ, ବନ୍ଧୁ ଓ ଧନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କ୍ଷତି ଆଣନ୍ତି, ସେହି ସହିତ ରୋଗ। ବ୍ୟାବହାରିକ ଭାଷାରେ ଏହା ଏକ କଠିନ ଅବଧି ଯାହା ଜୀବନକୁ କାଟି କାଟି କେବଳ ସେତିକି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଣିଦିଏ ଯାହା ପ୍ରକୃତରେ ଭାର ବହନ କରୁଛି। ଆପଣ ଏହି ଶବ୍ଦଟିକୁ ଲଗ୍ନରୁ ଗଣାଯାଉଥିବା ଜନ୍ମ କୁଣ୍ଡଳୀର ଅଷ୍ଟମ ଭାବ ଦେଇ ଶନିଙ୍କ ଗମନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହେବା ଶୁଣିବେ। ସେହି ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରୟୋଗ ଗ୍ରନ୍ଥର ସଂଜ୍ଞା ନୁହେଁ ବରଂ ଅଭ୍ୟାସୀମାନଙ୍କ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାଷା, କାରଣ ଗୋଚର ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭରୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରହକୁ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଗଣେ, ଆଉ ଆପଣଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଚାଲିଛି ବୋଲି ମାନିବା ପୂର୍ବରୁ ସାମନାର ଲୋକ କେଉଁଟି କହୁଛନ୍ତି ପଚାରିବା ଉଚିତ। ଦୁହେଁ ଯାକ ସାଢ଼େ ସାତୀ ନୁହନ୍ତି, ଯାହା ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଦ୍ୱାଦଶ, ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଉପରେ ଚାଲେ, ଆଉ ଏହି ଦୁଇଟିକୁ ଲଗାତାର ମିଶାଇ ଦିଆଯାଏ।
ଗୁରୁ ହେଉଛନ୍ତି ଆଉ ଜଣେ ଯାହାଙ୍କୁ ଲୋକେ ଭୁଲ୍ ପଢ଼ନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଅଷ୍ଟମ ଦେଇ ତାଙ୍କ ଗମନକୁ ମାନକ ଗୋଚର ତାଲିକାରେ ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଛି, ଆଉ ଫଳଦୀପିକା 26.19 ଏଥିରେ କ୍ଳାନ୍ତିକର ଯାତ୍ରା, ମନ୍ଦ ଭାଗ୍ୟ ଓ ଧନ କ୍ଷତି ଦିଏ। ବ୍ୟବହାରରେ ଏହା ଏମିତି ଏକ ବର୍ଷ ଭାବେ ପଢ଼ାଯାଏ ଯେଉଁଥିରେ ବୃଦ୍ଧି ମାଟି ତଳେ ହୁଏ, ଏକ ଖରାପ ବର୍ଷ ଭାବେ ନୁହେଁ। ଯେକୌଣସି ଦିନ ପାଇଁ ମନ୍ଥର ଗ୍ରହଙ୍କ ସ୍ଥିତି ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ରେ ଅଛି, ଆଉ ଶନି କେଉଁଠି ଗଲେ ସେ ବିଷୟରେ ଫରୱାର୍ଡ ହୋଇ ଆସିଥିବା ବାର୍ତ୍ତା ଉପରେ ଭରସା କରିବା ଅପେକ୍ଷା ତାହା ଭଲ।
କୌଣସି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏକୁଟିଆ ଗଣା ଯାଏ ନାହିଁ। ସହାୟକ ଗୋଚର ନ ଥିବା ଦଶା ଚୁପ୍ଚାପ୍ ପାର ହୋଇଯାଏ, ଆଉ ଅସମ୍ପୃକ୍ତ ଦଶାରେ ଏକ ଭାରୀ ଗୋଚର ଆଶଙ୍କାଠାରୁ ବହୁତ କମ୍ ଦିଏ।
ଅଷ୍ଟମ ଭାବର ଆଧୁନିକ ପଠନ କେଉଁଠି ଭୁଲ୍ କରେ
ମୃତ୍ୟୁର ଭାବ ବୋଲି ଏହି ଢାଞ୍ଚାଟି ଏହି ଭାବ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଉଥିବା ସବୁଠାରୁ ଦୁର୍ବଳ କଥା, ଆଉ ଏହା ବଞ୍ଚି ରହିଛି କାରଣ ଭୟ ଭଲ ବିକ୍ରି ହୁଏ।
ଗଣିତରୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଏକ ଅଷ୍ଟମ ଭାବ ଥାଏ ଆଉ ଅନେକଙ୍କ ଅଷ୍ଟମରେ ଗ୍ରହ ଥାଆନ୍ତି। ଯଦି ଏହି ସ୍ଥିତି ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ କହୁଥିବା ଭଳି କାମ କରୁଥାଆନ୍ତା, ତେବେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ଜନସଂଖ୍ୟା ପରିସଂଖ୍ୟାନରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତା, ଆଉ ତାହା ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ତା ପରେ ଗ୍ରନ୍ଥ। ଜୀବନର ଅନ୍ତ ବିଷୟରେ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ କରିବା ହେଉଛି ସେହି କୌଶଳ ଯାହା ଉପରେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଜ୍ୟୋତିଷ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସତର୍କତା ରଖିଛି, ଆଉ ସେହି ସତର୍କତା ଏହି ପଦ୍ଧତି ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିବା ଲେଖକଙ୍କଠାରୁ ଆସିଛି। ପାରାଶର ତାଙ୍କ ଅନିଷ୍ଟର ଅଧ୍ୟାୟ ପରେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପ୍ରତିକାରର ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ଲେଖିଥିଲେ। ମନ୍ତ୍ରେଶ୍ୱର ବାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଆୟୁ ପଢ଼ିବାକୁ ଆଦୌ ମନା କରିଦେଲେ। ପରମ୍ପରାର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଉଦ୍ଧୃତ ଦୁଇଟି ପ୍ରାମାଣିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ସ୍ତରର ସାଧାରଣ ଗଣିତ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଏକମତ ନୁହନ୍ତି। ଆଜି ଯେଉଁ ଅଭ୍ୟାସୀ ସେମାନଙ୍କ ଦୁହିଁଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସରେ ଏ ବିଷୟରେ କୁହନ୍ତି, ସେ ସେହି ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ପରମ୍ପରାରୁ ପାଉନାହାନ୍ତି।
କଷ୍ଟଦାୟକ ସମୂହରେ ଥିବା ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଅଷ୍ଟମକୁ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଏ। ଷଷ୍ଠ ହେଉଛି ରୋଗ, ଋଣ ଓ ଖୋଲା ସଂଘର୍ଷ, ଆଉ ତାହା ଲଢ଼ି ଜିତାଯାଇପାରେ। ଦ୍ୱାଦଶ ହେଉଛି କ୍ଷତି ଓ ଛାଡ଼ିଦେବା। ଅଷ୍ଟମ ଏ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ନୁହେଁ। ତାହା ହେଉଛି ଯାହା ଆସୁଥିବା ଆପଣ ଦେଖିପାରି ନଥିଲେ ତାହାର ଭାବ, ଆଉ ଯାହା ଦେଖାଯାଇ ନାହିଁ ତାହା ଆପେ ଆପେ ଖରାପ ନୁହେଁ। ଉତ୍ତରାଧିକାର ଏଇଠି ଆସେ, ଆଉ ଆବିଷ୍କାର ମଧ୍ୟ, ସମୟ ଥାଉ ଥାଉ ଧରା ପଡ଼ୁଥିବା ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ମଧ୍ୟ, ଆଉ ସେହି ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟ ଯାହା ଜଣେ ମଣିଷକୁ ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ମଣିଷରେ ପରିଣତ କରେ।
ଆଉ ଗୋଟିଏ, ଆଉ ତାହା ବ୍ୟବସାୟିକ। ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଅଷ୍ଟମ ଭାବର ପଠନ ଏକ ରତ୍ନ ଓ ଏକ ଦାମରେ ସରେ, ତେବେ ସେହି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ବୋଧହୁଏ ବିକ୍ରିଠାରୁ ପଛକୁ ଗଢ଼ାଯାଇଥିଲା।
ଭୟ ବିନା ନିଜର ଅଷ୍ଟମ ଭାବ ପଢ଼ିବା
ଏହି କ୍ରମରେ କାମ କରନ୍ତୁ। ଅଷ୍ଟମ ଉପରେ ଥିବା ରାଶି ଓ ସେଥିରେ ଥିବା ଗ୍ରହ। ଅଷ୍ଟମ ସ୍ୱାମୀ, ସେ କେଉଁ ଭାବକୁ ଗଲେ ଓ କେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ। ତୃତୀୟ, ଯାହା ଆୟୁ ପଠନର ଅନ୍ୟ ଅଧା ବହନ କରେ। ଶନିଙ୍କ ବଳ, କାରଣ ସେ ଆୟୁଷ୍କାରକ। ତା ପରେ, ଶେଷରେ, ଚାଲିଥିବା ଦଶା ଏଥିମଧ୍ୟରୁ କିଛି ଜାଗ୍ରତ କରୁଛି କି ନାହିଁ। ଯେଉଁ କଷ୍ଟଦାୟକ ଅଷ୍ଟମକୁ କିଛି ସକ୍ରିୟ କରୁନାହିଁ, ତାହା ଏକ ସ୍ୱଭାବ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, କୌଣସି ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ ନୁହେଁ।
ଯଦି ଆପଣ ଏକ ସାଧାରଣ ଲେଖା ନୁହେଁ ବରଂ ନିଜ କୁଣ୍ଡଳୀ ବିଷୟରେ ଏକ ସିଧା ଉତ୍ତର ଚାହାନ୍ତି, ତେବେ ପଚାରନ୍ତୁ। ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ ମାଗଣା, ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଶି ବଦଳରେ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରକୃତ କୁଣ୍ଡଳୀ ପଢ଼େ, ଆଉ ଆପଣଙ୍କ ନିଜ ଭାଷାରେ ଉତ୍ତର ଦିଏ, ତେଣୁ ଅଷ୍ଟମ ଭାବର ପ୍ରଶ୍ନଟି ସେହି ଶବ୍ଦରେ ଯାଇପାରିବ ଯାହା ଆପଣ ପାରିବାରିକ ଜ୍ୟୋତିଷୀଙ୍କ ସହିତ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତେ। ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଭୟ ନୁହେଁ, ଭୟର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରୂପଟି ପଚାରନ୍ତୁ। ସାଧୁ ଉତ୍ତର ସାଧାରଣତଃ ସେହି ନୀରବତାଠାରୁ କମ୍ ଭୟଙ୍କର ଯାହାକୁ ଆପଣ ନିଜେ ଭରୁଥିଲେ।
ସ୍ରୋତ
- Brihat Parashara Hora Shastra, translated by R. Santhanam (two volumes). Read for 11.6 and 11.9 on what the fifth and eighth houses signify; chapter 19 on the effects of the eighth house, including 19.1 on the eighth lord in an angle, 19.2 and 19.3 on short life and on Saturn, and 19.13; 32.22 to 24 assigning the eighth house from Saturn to death, which is the basis for treating Saturn as ayushkaraka; chapter 43 on longevity, including the pindayu, naisargayu and amsayu methods and 43.53 to 54 on the spans of 32, 64 and 120 years; 44.2 to 5 on the third and eighth as the longevity houses and the second and seventh as marakas; and chapters 9 and 10, evils at birth followed immediately by their antidotes.
- Phaladeepika by Mantreswara, translated by V. Subrahmanya Sastri, second edition, 1950. Read for the opening chapter on the significations of the bhavas; 6.57 listing the twelve yogas formed when a bhava lord occupies the 6th, 8th or 12th, and 6.65 on the results of Sarala Yoga; 8.23 on Saturn in the eighth house and 8.24 on Saturn in the eleventh giving a long span; 13.3 and 13.4 on why the life span is not judged in the first twelve years, and 13.6 giving the bands as 32, 70 and 100 years; and the transit chapter, 26.19 on Jupiter in the eighth from the janma rasi and 26.22 on Saturn there. The phrase "Vipareeta Raja Yoga" does not occur anywhere in this translation; Mantreswara names the individual yogas, not the category.
- Rigveda 7.59.12, the Tryambakam verse known as the Mahamrityunjaya mantra, which also appears in the Yajurveda. Translated in Ralph T. H. Griffith, The Hymns of the Rigveda, volume 2, at Book VII hymn 59 verse 12.