Makar Sankranti: Uttarayan ଆରମ୍ଭ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉତ୍ତର-ଗତି

ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଗତି କ’ଣ

ସୂର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଷରେ ୧୨ ରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି - ପ୍ରତ୍ୟେକ "Sankranti"। Makara (Capricorn)ରେ ପ୍ରବେଶ Makar Sankranti।

ଏହି ଦିନ ଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରେ ଉତ୍ତର-ଦିଗକୁ ଗତି କରନ୍ତି (Uttarayan)। ୬ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲେ, Karka Sankranti (ଜୁଲାଇ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ତା’ପରେ Dakshinayan (ଦକ୍ଷିଣ-ଗତି)।

Uttarayanକୁ "ଦେବ-ଋତୁ" କୁହାଯାଏ, Dakshinayanକୁ "ପିତୃ-ଋତୁ"। ବୈଦିକ ଶାସ୍ତ୍ର କୁହେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାଧନା, ବିବାହ ସବୁ Uttarayanରେ ଭଲ।

Bhishmaର କଥା

Mahabharatarେ Bhishma ଶରଶଯ୍ୟାରେ ୫୬ ଦିନ ପଡ଼ି Uttarayan ଆରମ୍ଭର ପ୍ରତୀକ୍ଷାରେ ରହିଲେ। Uttarayan ଆସିଲା ପରେ ହିଁ ଶରୀର ଛାଡ଼ିଲେ। କାହିଁକି? କାରଣ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ Uttarayanରେ ମୃତ୍ୟୁ ଉତ୍ତମ ଗତି ଦିଏ।

ଆଧୁନିକ ବ୍ୟବହାର

ସୁବହ:

• ସ୍ନାନ (ଆଦର୍ଶରେ ଗଙ୍ଗା, Yamuna କିମ୍ୱା ସ୍ଥାନୀୟ ନଦୀ)
• ସୂର୍ଯ୍ୟ-ନମସ୍କାର, "ଓଁ ସୂର୍ଯ୍ୟାୟ ନମଃ" ୧୦୮ ଥର
• ତିଳ-ଗୁଡ଼ ଦାନ (Tilgul)
• ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର

ଭାରତ ଭର ବହୁରୂପ

ସମାନ ଦିନ, ଭିନ୍ନ ନାମ:

• ଗୁଜରାଟ-ରାଜସ୍ଥାନ: Uttarayan - ପତଙ୍ଗ-ଉଡ଼ାଣ
• ପଞ୍ଜାବ: Lohri (୧୩ ଜାନୁଆରୀ ସନ୍ଧ୍ୟା)
• ତାମିଲନାଡୁ: Pongal (୪ ଦିନ)
• କେରଳ: Makaravilakku - Sabarimala
• ଆସାମ: Bihu (Magh Bihu)
• ବଙ୍ଗ: Poush Sankranti
• ଓଡ଼ିଶା: Makar Sankranti / Khichdi Parba - Khichdi ବ୍ୟବହାର, ସୂର୍ଯ୍ୟ-ପୂଜା
• ମହାରାଷ୍ଟ୍ର-କର୍ଣ୍ଣାଟକ: Sankranti - "Tilgul ghya, godgod bola" (ତିଳ-ଗୁଡ଼ ନିଅନ୍ତୁ, ମିଠା କଥା କୁହନ୍ତୁ)

ତିଳ-ଗୁଡ଼ କାହିଁକି

ତିଳ (ଶରୀର-ଶକ୍ତି) + ଗୁଡ଼ (ସ୍ୱାଦର ମିଠା) = ଶୀତ-ଋତୁରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭୋଜନ। ଆୟୁର୍ବେଦ ଅନୁଯାୟୀ:

• ତିଳ ତାପ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ
• ଗୁଡ଼ ଲୌହ ଓ ଶକ୍ତି
• ଉଭୟ ମିଶି ଶରୀରକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଶକ୍ତି ବଢ଼ାନ୍ତି

ତେଣୁ ତିଳ-ଗୁଡ଼ କେବଳ ମିଠା ନୁହେଁ - ଋତୁ-ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ।

ଖିଚଡ଼ି କାହିଁକି

ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ Khichdi ବନେ। କାରଣ:

• ସରଳ, ସୁପାଚ୍ୟ
• ଡାଲି (ପ୍ରୋଟିନ୍) + ଚାଉଳ (କାର୍ବୋ) + ଘିଅ (ସ୍ନେହ) = ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ
• Shaniଙ୍କ ଭୋଜନ - Sankranti ସମୟରେ Shaniଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ
• ଗରିବ-ସମୃଦ୍ଧ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ତରରେ ଆଣେ

ଦାନ

Sankranti ସମୟରେ ଦାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ:

• ତିଳ-ଗୁଡ଼-ଲଡ୍ଡୁ - ସବୁଙ୍କୁ
• ଶୀତ-ବସ୍ତ୍ର - ଗରିବ, ବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ
• କମ୍ବଳ - ଠଣ୍ଡାରୁ ସୁରକ୍ଷା
• ଚାଉଳ-ଡାଲି - ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଗରିବଙ୍କୁ
• ଗୋ-ସେବା - ଚାରା

ଗଭୀର ବାର୍ତ୍ତା

Makar Sankranti ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ "ନୂତନ ଆରମ୍ଭ" ଦିନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଶୀତ-ଋତୁରୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମ-ଋତୁ ଆଡ଼କୁ, ଅନ୍ଧାରରୁ ଆଲୋକ ଆଡ଼କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଗତି।

ଯଦି ଆପଣ ବର୍ଷ-ଭର କୌଣସି ସଂକଳ୍ପ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଛନ୍ତି, ଆଜି ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ସ୍ୱାକ୍ଷୀ।