ମୁକ୍ତା (ମୋତି): ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହର ରତ୍ନ ଓ ମନର ସ୍ଥିରତା
ଚନ୍ଦ୍ର ଦୁର୍ବଳ ବା ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ ମନର ଅସ୍ଥିରତା, ଅନିଦ୍ରା, ଭାବନାତ୍ମକ ଉତ୍ତାପ। ମୁକ୍ତା ସେଇ ଅସ୍ଥିରତାର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଉପଚାର। କେତେ କ୍ୟାରେଟ୍, କେଉଁ ଆଙ୍ଗୁଳି, ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟବହାର, ବର୍ଜନୀୟ ସ୍ଥିତି - ଅଭ୍ୟାସୀ ଜ୍ୟୋତିଷୀଙ୍କ ଗାଇଡ୍।
ସମୀକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି Vidhata Editorial Desk · ଅଦ୍ୟତନ ହୋଇଛି
In this article
ମୁକ୍ତା କ’ଣ
ଶାସ୍ତ୍ରରେ "ମୁକ୍ତା"। ସମୁଦ୍ର-ଶୁକ୍ତିର ଭିତରେ ସୃଷ୍ଟି ଏକମାତ୍ର ଜୈବିକ ରତ୍ନ। ବସରା (ପର୍ସିଆନ୍ ଗଲ୍ଫ୍), ଦକ୍ଷିଣ-ସମୁଦ୍ର, ତାହିତି-ର ପ୍ରାକୃତିକ ମୁକ୍ତା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ଶାସକ ଗ୍ରହ ଚନ୍ଦ୍ର। ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣ ମୁକ୍ତାକୁ "ସୋମ-ରତ୍ନ" କୁହେ।
ଚନ୍ଦ୍ର ଶାସନ କରନ୍ତି ମନ, ଭାବନା, ସ୍ମୃତି, ମା’, ସ୍ତ୍ରୀ-ତତ୍ତ୍ୱ, ଲୋକ-ସ୍ୱୀକୃତି, ଜଳ-ତତ୍ତ୍ୱ। ପୁରୁଷ-ଜାତକର କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଚନ୍ଦ୍ର ମା-କାରକ। ସ୍ତ୍ରୀ-ଜାତକର କୁଣ୍ଡଳୀରେ ସ୍ୱୟଂ-ଭାବନା-କାରକ। ତେଣୁ ଚନ୍ଦ୍ର ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ ଏସବୁରେ ବାଧା।
ଚନ୍ଦ୍ରର କୁଣ୍ଡଳୀ-ସ୍ଥିତି ଯାଞ୍ଚ
ବିପିଏଚଏସ୍ ଅନୁଯାୟୀ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱକ୍ଷେତ୍ର କର୍କଟ। ଉଚ୍ଚ-ସ୍ଥାନ ବୃଷଭ। ନୀଚ-ସ୍ଥାନ ବୃଶ୍ଚିକ। ମିତ୍ର-ରାଶି ମିଥୁନ, ସିଂହ। ଶତ୍ରୁ-ରାଶି ନାହିଁ (ଚନ୍ଦ୍ର ସୌମ୍ୟ-ଗ୍ରହ, କାହାର ଶତ୍ରୁ ନୁହଁନ୍ତି)।
ମୁକ୍ତା ସୁପାରିଶ - ଚନ୍ଦ୍ର ନୀଚ ବୃଶ୍ଚିକରେ, କ୍ଷୟ-ଚନ୍ଦ୍ର (କୃଷ୍ଣ-ପକ୍ଷ-ଅଷ୍ଟମୀ ପର) କୁଣ୍ଡଳୀ, ଚନ୍ଦ୍ର ୬, ୮, ୧୨ ଭାବରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ରାହୁ ବା ଶନି ସହ ଯୁକ୍ତ (ଗ୍ରହଣ-ଯୋଗ), ଚନ୍ଦ୍ର ମହାଦଶା ବା ଅନ୍ତର୍ଦଶା ଚାଲୁ, ମନ-ଚିନ୍ତା-ଅନିଦ୍ରା-ଉଦ୍ୱେଗ, ସ୍ତ୍ରୀ-ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ-ସମସ୍ୟା (ଋତୁ-ଚକ୍ର ବାଧା), ମା’ ସହ ସମ୍ୱନ୍ଧ-ବାଧା ବା ମା’-ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଚିନ୍ତା, ସ୍ମୃତି-ହ୍ରାସ। ଶିକ୍ଷା-ଗବେଷଣା-ଲେଖନ-ଚିକିତ୍ସା-ସେବା କ୍ଷେତ୍ରର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱାଭାବିକ ସୁପାରିଶ।
କେତେବେଳେ ବର୍ଜନ - ଚନ୍ଦ୍ର ଯଦି ୬, ୮, ୧୨ ଭାବ-ସ୍ୱାମୀ (କର୍କଟ ୬ ବା ୮ ବା ୧୨ ଭାବର ଚିହ୍ନ)। ତୀବ୍ର ବହିର୍ମୁଖୀ ସ୍ୱଭାବର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ - ମୁକ୍ତା ଆହୁରି ଭିତର-ମୁଖୀ କରେ। ଯଦି ଆଗରୁ ଅଧିକ-କଳ୍ପନା ବା ଅବାସ୍ତବ-ଚିନ୍ତା ସ୍ୱଭାବ, ମୁକ୍ତା ସତର୍କତା ସହ।
ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବିଶିଷ୍ଟତା
ଓଜନ ୩ରୁ ୭ କ୍ୟାରେଟ୍। ଚନ୍ଦ୍ର କୋମଳ-ଗ୍ରହ, ତେଣୁ ବଡ଼ ମୁକ୍ତା ସର୍ବଦା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ। ୨ କ୍ୟାରେଟ୍ ତଳ ପ୍ରଭାବ କ୍ଷୀଣ। ୧୦ କ୍ୟାରେଟ୍ ଉପର ଅନାବଶ୍ୟକ।
ଧାତୁ ରୌପ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ (ଚନ୍ଦ୍ର-ଧାତୁ)। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବି ସ୍ୱୀକୃତ। ଆଙ୍ଗୁଳି - ଡାହାଣ ହାତର କନିଷ୍ଠା ବା ଅନାମିକା। ସ୍ତ୍ରୀ-ଜାତକ ବାମ ହାତରେ ବି ପିନ୍ଧିପାରନ୍ତି।
ଦିନ ସୋମବାର, ସୁବହ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପର। ଶୁକ୍ଳ-ପକ୍ଷର ସୋମବାର (କୃଷ୍ଣ-ପକ୍ଷ ବର୍ଜନ)। ନକ୍ଷତ୍ର ରୋହିଣୀ, ହସ୍ତା ବା ଶ୍ରବଣ - ଚନ୍ଦ୍ର-ଶାସିତ ତିନୋଟି ନକ୍ଷତ୍ର। ତିଥି ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଅଭିଷେକ-ବିଧି
ଆଗଲା ସନ୍ଧ୍ୟା ସ୍ୱଚ୍ଛ ବାସନରେ ଗଙ୍ଗା-ଜଳ ବା ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ରୌପ୍ୟ ଆଙ୍ଗୁଠି ସହ ମୁକ୍ତା ରଖନ୍ତୁ। ସୁବହ ସ୍ନାନ ପର ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଉତ୍ତର-ଅଭିମୁଖୀ ବସନ୍ତୁ।
ରୌପ୍ୟ-ଥାଳରେ ମୁକ୍ତା। ଦୁଗ୍ଧ-ଅଭିଷେକ ସର୍ବାଗ୍ର (ଚନ୍ଦ୍ର-ସ୍ୱାଭାବିକ ଦ୍ରବ୍ୟ)। ତାହାପର ପଞ୍ଚାମୃତ। ଗଙ୍ଗା-ଜଳ-ଅଭିଷେକ। ଶ୍ୱେତ-ଚନ୍ଦନ ଲେପନ। ଶ୍ୱେତ ଫୁଲ (ମଲ୍ଲିକା, ଚମେଲି, ଶ୍ୱେତ ଗେଣ୍ଡା) ଅର୍ପଣ। ଘୃତ-ଦୀପ। ଚନ୍ଦ୍ର-ବୀଜ-ମନ୍ତ୍ର "ଓଁ ଶ୍ରାଂ ଶ୍ରୀଂ ଶ୍ରୌଂ ସଃ ଚନ୍ଦ୍ରମସେ ନମଃ" ୧୦୮ ଥର। ଚାଲିପାରିଲେ ଚନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୋତ୍ର ବି।
ତାହାପର ଆଙ୍ଗୁଠି ଡାହାଣ କନିଷ୍ଠାରେ ପିନ୍ଧନ୍ତୁ। ସେଇଦିନ ସୋମବାର-ବ୍ରତ। ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର, ଶ୍ୱେତ ଖାଦ୍ୟ (ଦୁଗ୍ଧ, ଚାଉଳ, ଶ୍ୱେତ ଖିର, ନଡ଼ିଆ-ଲାଡୁ)। ଲୌଣ ବର୍ଜନ।
ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟବହାର
ମୁକ୍ତା ସ୍ତ୍ରୀ-ଜାତକ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ସୁପାରିଶ ରତ୍ନ। ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ତ୍ରୈଣ-ତତ୍ତ୍ୱର ସ୍ୱାଭାବିକ କାରକ। ଋତୁ-ଚକ୍ର-ବାଧା, ଗର୍ଭ-ଧାରଣ-ସମସ୍ୟା, ଗର୍ଭାବସ୍ଥା (ସ୍ତ୍ରୀ-ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଶିଶୁ-କଲ୍ୟାଣ ଉଭୟ), ସ୍ତନ୍ୟ-ପାନ ସମୟ, ରଜୋନିବୃତ୍ତି-କାଳର ସମସ୍ୟା - ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୁକ୍ତା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହାୟକ।
ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ମୁକ୍ତା ପିନ୍ଧିବାର ବିଶିଷ୍ଟ ସୁପାରିଶ ଶାସ୍ତ୍ରର। ଚନ୍ଦ୍ର-ଶକ୍ତି ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମନ ଶାନ୍ତ ରଖେ, ଶିଶୁର ସ୍ୱାଭାବିକ ବିକାଶ ସହାୟକ। ଭାଗବତ ପୁରାଣ ଶିଶୁ-ଜନ୍ମ-ପୂର୍ବ ମା’ଙ୍କ ମନର ଶାନ୍ତି ସର୍ବାଗ୍ର କୁହେ - ମୁକ୍ତା ସେଇ ଶାନ୍ତିର ବାହ୍ୟ-ସହାୟକ।
ଚିହ୍ନଟ ଓ ବିକଳ୍ପ
ପ୍ରାକୃତିକ ମୁକ୍ତା - ଅନିୟମିତ ଗଠନ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚମକ ଭିତରୁ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୋଲାକାର ଓ ଅଧିକ ଚକଚକ ସାଧାରଣତଃ କୃଷ୍ଟ-ମୁକ୍ତା (cultured)। କୃଷ୍ଟ-ମୁକ୍ତାର ଶକ୍ତି କମ - କିନ୍ତୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଜିତ ନୁହେଁ। ଅଭିଜ୍ଞ ଜ୍ୟୋତିଷୀ ବାସ୍ତବ ବ୍ୟବହାରରେ କୃଷ୍ଟ-ମୁକ୍ତା ବି ସ୍ୱୀକୃତ ଗଣନ୍ତି ଯଦି ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ବିକଳ୍ପ ଉପଚାର - ସୋମବାର-ବ୍ରତ, ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର-ଚାଉଳ-ଖିର-ଦାନ, ମା’ଙ୍କ ସେବା, ଶିବ-ଅଭିଷେକ (ଚନ୍ଦ୍ର ଶିବ-ମସ୍ତକରେ), ମୁନ-ଷ୍ଟୋନ୍ (ଚନ୍ଦ୍ର-କାନ୍ତ-ମଣି - ସୁଲଭ ବିକଳ୍ପ)। ଚନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୋତ୍ର ବା ଚନ୍ଦ୍ର-କବଚ-ପାଠ। ଲଗାତାର ୧୬ ସୋମବାର ସୋମବାର-ବ୍ରତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିକଳ୍ପ।
ଗଭୀର ବାର୍ତ୍ତା
ମୁକ୍ତା ଶକ୍ତି ନୁହେଁ - ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶାନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ରତ୍ନ କିଛି ଆଣିଦିଅନ୍ତି, ମୁକ୍ତା କିଛି ଶାନ୍ତ କରେ। ମନର ଉତ୍ତାପ, ଭାବନାର ତରଙ୍ଗ, ଅନିଦ୍ରାର ଉଦ୍ୱେଗ - ମୁକ୍ତା ସୂକ୍ଷ୍ମ-ଭାବେ ଶିଥିଳ କରେ।
ଶାସ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ କରେ - ଚନ୍ଦ୍ର କ୍ଷୟ-ବୃଦ୍ଧି-ଶୀଳ। କୌଣସି ଗ୍ରହର ସ୍ଥିର ଫଳ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ମୁକ୍ତାର ଫଳ ବି ତରଙ୍ଗ-ତରଙ୍ଗ। ଯିଏ ଆଶା କରନ୍ତି ଆଜି ପିନ୍ଧି କାଲି ଶାନ୍ତି, ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର-ସ୍ୱଭାବ ବୁଝି ନାହାନ୍ତି। ୩ ମାସର ସ୍ୱାଭାବିକ ବ୍ୟବହାର ପର ସୂକ୍ଷ୍ମ ବଦଳ ଅନୁଭବ। ଶିଶୁ-ଭଳି ସୌମ୍ୟ-ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ଶିଶୁ-ଭଳି ଶାନ୍ତ ବି କରନ୍ତି - ସେଇ ଚନ୍ଦ୍ର-ତତ୍ତ୍ୱର ଶକ୍ତି।