ದುರ್ಗೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಷಾಸುರ: ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸಿಟ್ಟನ್ನೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ದೇವಿಯಲ್ಲಿ ಸುರಿದ ಕಥೆ
ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನೂ ಯಾವ ದೇವನೂ ತನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಗದ ವರವನ್ನು ಮಹಿಷಾಸುರ ಗೆದ್ದನು, ಸ್ವರ್ಗ ಕುಸಿಯಿತು. ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಉಳಿದ ಒಂದೇ ದಾರಿಯನ್ನು ಅವರು ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಸಿಟ್ಟಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚೂರನ್ನೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಒಂದೇ ಜ್ವಾಲೆಯಾಗಿಸಿದರು, ಅದರಿಂದ ಹದಿನೆಂಟು ತೋಳುಗಳ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣು ನಡೆದು ಹೊರಬಂದಳು.
ಪರಿಶೀಲಿಸಿದವರು Vidhata Editorial Desk · ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ
In this story
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಓದಿದ ರಾಕ್ಷಸ
ಮಹಿಷಾಸುರ ಒಂದು ಎಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಅಸುರನಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಇಬ್ಬರ ಹಠವನ್ನೂ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಪಡೆದನು. ದೊಡ್ಡ ರಾಕ್ಷಸರು ಬಯಸಿದ್ದನ್ನೇ ಅವನೂ ಬಯಸಿದನು, ಚಿನ್ನವಲ್ಲ ಭೂಮಿಯಲ್ಲ, ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೇಗೆ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೋ ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಪಾದಿಸಲು ಕುಳಿತನು, ಎಷ್ಟು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಂದರೆ ಅದರ ಶಾಖ ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಸನದವರೆಗೂ ಏರಿ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿದು ವರ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು.
ಮಹಿಷಾಸುರ ಪದಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದನು. ಅವನು ಅಮರತ್ವವನ್ನು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮ ಅದನ್ನು ಎಂದೂ ನೇರವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವನಿಗಿಂತ ಮೊದಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸನೂ ಅಸಾಧ್ಯವಾದದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾಶವಾಗಿದ್ದನು. ಬದಲಾಗಿ ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನೂ ಯಾವ ದೇವನೂ ತನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಗದಂತೆ ಇರಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿದನು. ಹೆಂಗಸರನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟನು. ಅವರನ್ನೇಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಇಡೀ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಹೆಂಗಸು ಎಂದಾದರೂ ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಸೈನ್ಯ ನಡೆಸಿದ್ದಳು. ದೇವತೆಗಳು ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಋಷಿಗಳು ಶಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಂಗಸರು, ಅವನ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಇವೆರಡನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮ ಆ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು, ದಣಿದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಒಂದು ಚತುರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ ಆ ಲೋಪವನ್ನು ನೋಡಿದನು, ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ನಿಖರವಾಗಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದನು.
ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಚುಕ್ತಾ ಆಗಬೇಕಾದ ತಪ್ಪು ಅದೇ.
ಸ್ವರ್ಗ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ
ವರ ಕೈಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮಹಿಷಾಸುರ ಅಂಥ ವರಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆಯೋ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡಿದನು. ಒಂದು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.
ಯುದ್ಧ ನೂರು ವರ್ಷ ನಡೆಯಿತು. ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹಾಕಿ ಹೋರಾಡಿದರು, ಅದು ಸಾಲದಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಇಳಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸೈನಿಕನೂ ಮನುಷ್ಯನೋ ದೇವನೋ ಆಗಿದ್ದನು, ವಾದದ ಆಚೆ ಖಚಿತವಾದ ಒಂದೇ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನೂ ಯಾವ ದೇವನೂ ಈ ಎಮ್ಮೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಗದು ಎಂಬುದೇ. ಅವರು ಅವನನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ಒಂದು ಋತುವಿಗೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಬಹುದಿತ್ತು. ಅಂತ್ಯ ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು, ಅವನು ಬರುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು. ಕೊನೆಗೆ ಇಂದ್ರ ತನ್ನದೇ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡನು. ಮಹಿಷಾಸುರ ದೇವರಾಜನ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡನು, ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದ ಕಾಲದಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ಆಳಿಬಂದಿದ್ದ ದೇವತೆಗಳು, ಕೆಟ್ಟ ಬೆಳೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆಳುಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಿದಂತೆ, ತಮ್ಮದೇ ಅರಮನೆಗಳಿಂದ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಟ್ಟರು.
ಅವರು ಹೋದರು, ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಹೋಗಲು ಜಾಗವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಬಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಶಿವನ ಬಳಿಗೆ.
ಸೋತವರ ಸಭೆ
ದೇವಿ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಚಿತ್ರಿಸುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಊಹಿಸಿ. ಸೋಲಿಗೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳದ ಅಮರರು, ಚದುರಿದ ಗುಂಪಾಗಿ ನಿಂತು ಇಡೀ ಅವಮಾನದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಎಮ್ಮೆ ಸೂರ್ಯನ ಪದವಿಯನ್ನೂ ವಾಯುವಿನ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಮೃತ್ಯುದೇವನ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಹೇಗೆ ಕಸಿದುಕೊಂಡಿತು, ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಮರ್ತ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅಲೆಯುವಂತೆ ಹೇಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಎಂದು. ಅವರು ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕಾಯುತ್ತಾರೆ, ಮುಂದೆ ನಡೆಯುವುದೇ ಇಡೀ ಕಥೆಯ ವಿಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ತಿರುವು.
ವಿಷ್ಣು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ, ಶಿವ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ, ಇಬ್ಬರೂ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದೋ ಮೃದು ದೈವಿಕ ಅಸಮಾಧಾನವಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಿಟ್ಟು. ಆ ಸಿಟ್ಟು ಅವರೊಳಗೆ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹೊರಬರುತ್ತದೆ.
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮುಖದಿಂದ ಒಂದು ಮಹಾ ಬೆಳಕು ಸಿಡಿದು ಹೊರಬಂತು. ಶಿವನ ಮುಖದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು. ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ, ಇಂದ್ರನಿಂದ, ಸೇರಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಂದ, ಸಿಟ್ಟು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಂದ ಕಚ್ಚಾ ತೇಜಸ್ಸಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ದೇವನ ಶಕ್ತಿಯ ಹಿಂದೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಶುದ್ಧ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ, ಹರಿದುಬಂತು. ಅದು ಅವರೆಲ್ಲರಿಂದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹರಿಯಿತು, ಚದುರುವ ಬದಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿತು. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಒಂದೇ ಬೆಳಕಿನ ಪರ್ವತವಾಗಿ ಕರಗಿದವು, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ಉರಿಯುತ್ತಾ, ದಿಗಂತಗಳನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಾ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಇದುವರೆಗೆ ಹೊತ್ತ ಯಾವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ.
ಆಮೇಲೆ ಆ ಬೆಳಕು ಒಂದು ಆಕಾರವನ್ನು ತಳೆಯಿತು. ದೇವತೆಗಳ ಶಕ್ತಿ, ಒಂದೇ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ, ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣಾಯಿತು.
ದೇವಿಯ ರಚನೆ
ಅವಳನ್ನು ಹೇಗೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ದೇವಿ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಬಹುತೇಕ ಶರೀರರಚನೆಯ ವಿವರದೊಂದಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಆ ವಿವರವೇ ಮುಖ್ಯ. ಅವಳು ಒಬ್ಬ ದೇವನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಉಳಿದವರಿಗೆ ಎರವಲಾಗಿ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟವಳಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ದೇವನ ತೇಜಸ್ಸು ಅವಳ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಗವಾಯಿತು, ಇದರಿಂದ ಅವಳು ಅವರೆಲ್ಲರಿಂದ ರಚಿತಳಾಗಿ ಯಾರಿಗೂ ಸೇರಿದವಳಲ್ಲ.
ಶಿವನ ಬೆಳಕು ಅವಳ ಮುಖವಾಯಿತು. ಯಮನದು ಅವಳ ಕೂದಲು. ವಿಷ್ಣುವಿನದು ಅವಳ ತೋಳುಗಳು. ಚಂದ್ರ ಅವಳ ಎದೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದನು, ಇಂದ್ರ ಸೊಂಟವನ್ನು, ವರುಣ ಕಾಲುಗಳನ್ನು, ಭೂಮಿ ಪೃಷ್ಠವನ್ನು. ಬ್ರಹ್ಮ ಅವಳ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು, ಸೂರ್ಯ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳನ್ನು. ಅವಳ ಬೆರಳುಗಳು ವಸುಗಳಿಂದ ಬಂದವು, ಮೂಗು ಕುಬೇರನಿಂದ, ಹಲ್ಲುಗಳು ಪ್ರಜಾಪತಿಯಿಂದ. ಅಗ್ನಿಯೇ ಅವಳ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದನು, ಸಂಜೆಯ ಅವಳಿ ಬೆಳಕುಗಳು ಅವಳ ಹುಬ್ಬುಗಳಾದವು. ಅವಳು ಅಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತ್ತಾ ನಿಂತಳು, ಸ್ವರ್ಗದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಕ್ತಿಯ ಘನೀಕೃತ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣು, ಅವಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ ದೇವತೆಗಳು ಅವಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಮೌನವಾದರು.
ನಂತರ ಅವರು ಅವಳನ್ನು ಆಯುಧಸಜ್ಜಿತಳಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಭಾಗವೇ ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ದೇವನೂ ತನ್ನದೇ ಆಯುಧದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಅವಳ ಕೈಗಿತ್ತನು, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹಿಡಿಯುವ ಕೈಗಳು ಅವಳಿಗಿದ್ದವು. ಶಿವ ತನ್ನ ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಒಂದು ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಎಳೆದು ಅವಳ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದನು. ವಿಷ್ಣು ತನ್ನ ಚಕ್ರದಿಂದ ತಿರುಗಿಸಿದ ಒಂದು ಚಕ್ರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ವರುಣ ಒಂದು ಶಂಖ, ಅಗ್ನಿ ಒಂದು ಶಕ್ತಿ, ವಾಯು ಒಂದು ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಎಂದೂ ಬರಿದಾಗದ ಬತ್ತಳಿಕೆ. ಇಂದ್ರ ಒಂದು ವಜ್ರಾಯುಧವನ್ನೂ ತನ್ನ ಬಿಳಿ ಆನೆಯಿಂದ ನೇತಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಗಂಟೆಯನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟನು. ಯಮ ಒಂದು ದಂಡವನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮ ಒಂದು ಕಮಂಡಲ ಮತ್ತು ಜಪಮಾಲೆಯನ್ನು, ಕುಬೇರ ಒಂದು ಗದೆಯನ್ನು, ಸಮುದ್ರ ಒಂದು ಹಾರ ಮತ್ತು ಎಂದೂ ಬಾಡದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು, ಹಿಮವತ್ ಪರ್ವತ ಸವಾರಿಗೆ ಒಂದು ಸಿಂಹವನ್ನು ಕೊಟ್ಟವು. ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಒಂದು ಕೊಡಲಿಯನ್ನೂ ಕವಚವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟನು. ಅವಳು ಇಡೀ ದೇವಗಣದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗಿ ನಿಂತಳು, ಅವಳು ನಕ್ಕಳು, ಅಷ್ಟು ಜೋರಾದ ಅಷ್ಟು ಆಳವಾದ ನಗು ಭೂಮಿ ಅದರಿಂದ ನಡುಗಿತು, ಸಮುದ್ರಗಳು ಉಕ್ಕಿದವು, ಪರ್ವತಗಳು ತಮ್ಮ ಬೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಥರಥರಿಸಿದವು.
ಕೆಳಗೆ ಆ ಕದ್ದ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಷಾಸುರ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
ಎಮ್ಮೆ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ
ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ರಾಜರು ಮಾಡುವಂತೆ ಅವನು ಮೊದಲು ತನ್ನ ಸೇನಾಪತಿಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಿದನು. ಚಿಕ್ಷುರ ಹೋದನು, ಚಾಮರ, ಉದಗ್ರ, ಮಹಾಹನು ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಸೈನ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹನ್ನೆರಡು ಮಂದಿ, ಅವಳು ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೀಳಿದಳು. ದೇವಿ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ನಡೆಯಗೊಡುತ್ತದೆ. ಅವಳ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಎಣಿಕೆಗೆ ಸಿಗದಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಾಣಗಳು ಹೊರಟವು. ಅವಳ ಸಿಂಹ ರಾಕ್ಷಸ ಸಾಲುಗಳಿಗೆ ನೆಗೆದು, ಬಲವಾದ ಗಾಳಿ ನಿಂತ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಮುರಿಯುವಂತೆ ಅವರನ್ನು ಮುರಿಯಿತು. ಅವಳ ತ್ರಿಶೂಲ ಎದೆಯ ನಂತರ ಎದೆಗೆ ನುಗ್ಗಿತು. ಅವಳ ದಣಿವಿನ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಗಳಿಂದ ಅವಳದೇ ಸೈನಿಕರ ಇಡೀ ದಂಡುಗಳು ಅವಳ ಜೊತೆ ಹೋರಾಡಲು ಎದ್ದವು ಎಂದು ಗ್ರಂಥ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಮಹಿಷಾಸುರ ನಂಬಿದ್ದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ರಣರಂಗದಿಂದ ಅಳಿಸಿಹೋಗುವವರೆಗೆ ಸೇನಾಪತಿಗಳು ಒಬ್ಬರ ನಂತರ ಒಬ್ಬರು ಬಿದ್ದರು, ತಾನೇ ಬರಬೇಕೆಂದು ಎಮ್ಮೆ ಅರಿತಿತು.
ಇಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಅವಧ್ಯನನ್ನಾಗಿಸಿದ ವರ ಒಂದು ಬಲೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಲೂ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ದೂರವಿರಲೂ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನದೇ ಎಮ್ಮೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಿ ಬಂದನು, ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಪ್ಪಾಗಿ, ಅವನ ಗೊರಸುಗಳು ಬಡಿದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗಳು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು, ಅವನ ಬಾಲ ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ದಡ ದಾಟಿ ಬಡಿಯಿತು, ಅವನ ಕೊಂಬುಗಳು ಮೋಡಗಳನ್ನು ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ಎಸೆದವು. ಅವಳ ಸಿಂಹ ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಅವರು ಹೋರಾಡಿದರು, ಅವನು ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಒತ್ತಿದಾಗ ಅವನು ಎಮ್ಮೆಯ ದೇಹದಿಂದ ಸಿಡಿದು ತಾನೇ ಒಂದು ಸಿಂಹವಾದನು, ಅವಳು ಅದರ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದಳು, ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ದೇಹದಿಂದ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷ ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ನೆಗೆದನು, ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದಳು, ಆ ಪುರುಷ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಆನೆಯಾಗಿ ಅವಳ ಸಿಂಹವನ್ನು ತನ್ನ ಸೊಂಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಿತು, ಅವಳು ಸೊಂಡಿಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದಳು, ಆನೆ ಮತ್ತೆ ಎಮ್ಮೆಯಾಯಿತು, ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆಯುತ್ತಾ.
ಆ ಒಂದೇ ಸೆಣಸಾಟದಲ್ಲಿ ಅವನ ಇಡೀ ಸ್ವಭಾವ ಬಟಾಬಯಲಾಯಿತು. ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳು, ಹಿಡಿಯಲು ಒಂದೇ ರೂಪವಿಲ್ಲ, ಸಾವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದರಲ್ಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಖರ್ಚಾದ ಒಂದು ವರ.
ಮಹಿಷಾಸುರ-ಮರ್ದಿನಿ
ಇಂಥ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಮುಗಿಸಬೇಕೋ ಹಾಗೆಯೇ ಅವಳು ಅದನ್ನು ಮುಗಿಸಿದಳು, ಒಂದೇ ಏಟಿಗೆ. ಅವಳು ಒಂದು ದಿವ್ಯ ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಕುಡಿದಳು ಎಂದು ಗ್ರಂಥ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪಾದವು, ಅವನು ತನ್ನ ಬದಲಾಗುವ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಅವನ ಕಡೆಗೆ ನೋಡಿ ನಕ್ಕಳು. ನಂತರ ಅವಳು ನೆಗೆದಳು, ಎಮ್ಮೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಪಾದದ ಕೆಳಗೆ ಒತ್ತಿದಳು, ಒಂದು ಹಿಮ್ಮಡಿ ಅವನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ, ತನ್ನ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಅವನೊಳಗೆ ಇಳಿಸಿದಳು.
ಆ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ರೂಪಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿ, ರಾಕ್ಷಸ ಎಮ್ಮೆಯ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಬರಲಾರಂಭಿಸಿದನು, ಅರ್ಧ ಹೊರಬಂದು, ಪ್ರಾಣಿಯ ಗಂಟಲಿನಿಂದ ಎದ್ದ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷ ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾ. ಅವಳು ಅವನಿಗೆ ಅದನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಇನ್ನೂ ಅರ್ಧ ಒಳಗೆ ಅರ್ಧ ಹೊರಗೆ ಇರುವಾಗಲೇ ಅವಳ ಕತ್ತಿ ಕೆಳಗಿಳಿದು ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯಿತು, ನೂರು ವರ್ಷ ಅವನನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದ ವರ ಯಾವ ಬೆಲೆಯೂ ಇಲ್ಲದ್ದೆಂದು ಆಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನನ್ನು ಕೊಂದವಳು ಮನುಷ್ಯಳೂ ಅಲ್ಲ ದೇವಳೂ ಅಲ್ಲ. ಅವಳು ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣು, ಇಬ್ಬರ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ರಚಿತಳಾದವಳು, ಅವನು ಬೀಗ ಹಾಕದೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಆ ಒಂದೇ ಬಾಗಿಲಿನ ಮೂಲಕ ಅವಳು ನೇರವಾಗಿ ನಡೆದುಹೋಗಿದ್ದಳು.
ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಶಾಂತವಾದವು. ನಂತರ ತಮ್ಮನ್ನು ಅವಳೊಳಗೆ ಸುರಿದ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಆಕಾಶದ ಇಡೀ ಸಮೂಹ, ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿ ಅವಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು, ಅವರು ಹಾಡಿದ ಸ್ತೋತ್ರ ಇಂದಿಗೂ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅವಳನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಕಟವನ್ನೂ ನಿವಾರಿಸುವವಳೆಂದು ಹೆಸರಿಸುವ ಸ್ತೋತ್ರ. ಅವರು ಅವಳನ್ನು ಮಹಿಷಾಸುರ-ಮರ್ದಿನಿ ಎಂದರು, ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಮರ್ದಿಸಿದವಳು, ಆ ಹೆಸರು ಯಾವ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿತು.
ಇಂದಿಗೂ ಹಚ್ಚಲ್ಪಡುವ ಬೆಂಕಿ
ನೀವು ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತಾದಲ್ಲಿ ನಿಂತರೆ, ಅಥವಾ ಬಂಗಾಳದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಬೆಟ್ಟಗಳವರೆಗಿನ ಸಾವಿರ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದರಲ್ಲಿ ನಿಂತರೆ, ಈ ಕಥೆ ಮಣ್ಣು, ಹುಲ್ಲು, ಬಣ್ಣದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಲ್ಪಡುವುದನ್ನು ನೀವು ನೋಡಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿ ಮಾಡುವವರು ಅವಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹತ್ತು ತೋಳುಗಳು ಎರವಲು ಪಡೆದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಒಂದು ಪಾದ ಎಮ್ಮೆಯ ಮೇಲೆ, ತ್ರಿಶೂಲ ಒಳಗಿಳಿಯುತ್ತಾ, ರಾಕ್ಷಸ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ವಿಫಲ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸಿಲುಕಿ. ಅದೇ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ, ಅದರ ಇಡೀ ದೃಶ್ಯ ವ್ಯಾಕರಣ ನೇರವಾಗಿ ದೇವಿ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಈ ಮೂರು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಿಂದ ತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸಿಂಹ, ಹದಿನೆಂಟು ಅಥವಾ ಹತ್ತು ತೋಳುಗಳು, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಕೈಗಳ ಮೇಲಿನ ಶಾಂತ ಮುಖ. ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣದ ಒಂದು ಸಾಲನ್ನೂ ಓದದವರೂ ತಾವು ಏನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ದೃಶ್ಯ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಜಾಡು ಹಿಡಿಯಲಾಗದಷ್ಟು ಹಳೆಯ, ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುವ ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿಳಿದು ಬಂದಿತು.
ಹಬ್ಬದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸುಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮುಂದಿನ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೆ ಸೋಲಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಬಹುಶಃ ಈ ಇಡೀ ಕಥೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸತ್ಯ ಅದೇ. ಎಮ್ಮೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹೋಗಿಲ್ಲ. ಅದು ಋತುವಿನೊಂದಿಗೆ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ, ಉತ್ತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಇದ್ದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ, ಯಾವ ಒಬ್ಬ ದೇವನೂ ಅವನನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲಾಗದು ಎಂಬುದೂ, ಆಕಾಶ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಕ್ತಿಗಳ ಗುಂಪಾಗಿ ಇರುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಒಂದು ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಷ್ಟು ಕಾಲ, ಒಂದಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೂ.
ಮೂಲಗಳು
- Devi Mahatmya (Durga Saptashati), part of the Markandeya Purana, chapters 2 to 4: the slaying of Mahishasura.
- The Markandeya Purana, translated by F. Eden Pargiter (public domain English text).
- Devi Mahatmyam, Sanskrit text with English translation by Swami Jagadiswarananda (Ramakrishna Math).