ଦଶହରା (ବିଜୟ ଦଶମୀ): ବର୍ଷର ତିନି ଶୁଭତମ ଦିନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ

ତିଥି ଓ ଅବସର

ଆଶ୍ୱିନ ମାସ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ। ଅକ୍ଟୋବର-ନଭେମ୍ବର। ଶାରଦୀୟ ନବରାତ୍ରିର ୧୦ତମ ଦିନ; ୯ ଦିନର ଦୁର୍ଗା-ଆରାଧନା ସମାପନ।

"ଦଶହରା" ଅର୍ଥ ଦଶ-ହରଣ - ଦଶ-ପାପ-ନାଶ। "ବିଜୟ ଦଶମୀ" - ବିଜୟର ଦଶ-ତିଥି।

ଦୁଇଟି ବିଜୟ-କଥା

ରାମ-ରାବଣ ଯୁଦ୍ଧ ସମାପ୍ତି

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ ଯୁଦ୍ଧ-କାଣ୍ଡ ୧୦୮-୧୧୨ ଅଧ୍ୟାୟ। ୧୦ ଦିନର ଯୁଦ୍ଧ ପର ରାମ ରାବଣଙ୍କୁ ଲଙ୍କା-ଭୂମିରେ ବଧ କଲେ। ଦଶମ ଦିନ = ଦଶହରା। ଅଧର୍ମ ଉପରେ ଧର୍ମର ବିଜୟ।

ତୁଳସୀଦାସ ରାମଚରିତ-ମାନସରେ ଲେଖନ୍ତି - "ଲଙ୍କା-ଯୁଦ୍ଧ ଗୋଟିଏ ବାହ୍ୟ-ଯୁଦ୍ଧ ନୁହେଁ। ଆଭ୍ୟନ୍ତର ଯୁଦ୍ଧର ବାହ୍ୟ-ରୂପ।" ସ୍ୱୟଂର ଅହଂ-ରାବଣ ଓ ଚେତନ-ରାମ ଭିତରେ ଚାଲିଥିବା ସତତ ଯୁଦ୍ଧ।

ଦୁର୍ଗା-ମହିଷାସୁର ବଧ

ଦେବୀ-ଭାଗବତ ଅନୁଯାୟୀ - ମହିଷାସୁର ଅସୁର ଲମ୍ବା ତପସ୍ୟା କରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଠାରୁ ବର ପାଇଲେ - "କୌଣସି ପୁରୁଷ ତାଙ୍କୁ ବଧ କରି ପାରିବେ ନାହିଁ"। ସେ ୩-ଲୋକ ଅଧିକାର କଲେ; ଦେବ-ସ୍ୱର୍ଗ ଖୋଇ ଗଲେ।

ତ୍ରିଦେବ ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଏକାଠି କରି ଦୁର୍ଗା (ଶକ୍ତି)ର ସୃଷ୍ଟି କଲେ - ଯିଏ ସ୍ତ୍ରୀ; ବର-ଅନୁଯାୟୀ ବଧ କରି ପାରନ୍ତି। ୧୦ ବାହୁ, ୧୦ ଅସ୍ତ୍ର, ସିଂହ-ବାହାନ। ୯ ଦିନ ଯୁଦ୍ଧ। ୧୦ତମ ଦିନ ମହିଷାସୁର-ବଧ।

ଦୁଇଟି କଥା ସମାନ ବାର୍ତ୍ତା ଦିଅନ୍ତି - ସତ୍ୟ-ସଂକଳ୍ପ ସମୟ-ସମୟ ସହ ବିଜୟୀ। ଅସୁରର ଉତ୍ତର-ଶକ୍ତି ତଳ-ସ୍ତରର; ଧର୍ମର ଶକ୍ତି ଅନନ୍ତ।

ଦିନର ବିଧି

ସୁବାହ - ସ୍ନାନ, ଶୁଭ ବସ୍ତ୍ର (ଲାଲ, କେସରୀ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ)। ଦୁର୍ଗା-ସ୍ଥାନ ବା ମନ୍ଦିର।

ଅସ୍ତ୍ର-ପୂଜା (ଆୟୁଧ-ପୂଜା) - ଦଶହରାର ବିଶିଷ୍ଟ ଆଚରଣ। ସୈନ୍ୟ, ପୋଲିସ, ସର୍ଜନ ସେମାନଙ୍କ ଶସ୍ତ୍ର; ଡ୍ରାଇଭର ସେମାନଙ୍କ ବାହାନ; ଶିଳ୍ପୀ ସେମାନଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ର - ଚନ୍ଦନ, ସିନ୍ଦୁର, ଫୁଲ, ଧୂପ ସେବା। ଶିଳ୍ପ-ଯନ୍ତ୍ର ଯିଏ ଆପଣଙ୍କ ଜୀବିକା ଚାଲେ - ଲ୍ୟାପଟପ, ବାଦ୍ୟ-ଯନ୍ତ୍ର, ବହି - ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ।

ଶମୀ-ବୃକ୍ଷ-ପୂଜା - ମହାଭାରତରେ ପାଣ୍ଡବ-ଭାଇମାନେ ୧୩ ବର୍ଷ ଅଜ୍ଞାତ-ବାସ ସମୟ ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଶମୀ-ବୃକ୍ଷରେ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲେ। ବିରାଟ-ଯୁଦ୍ଧ ଆଗରୁ ଅର୍ଜୁନ ଶମୀ-ବୃକ୍ଷ-ପୂଜା କରି ସେଇ ଅସ୍ତ୍ର ଫେରି ନେଲେ। ଦଶହରା ଦିନ ଶମୀ-ବୃକ୍ଷ-ପତ୍ର ଗ୍ରହଣ ଶୁଭ-ଆରମ୍ଭର ଚିହ୍ନ। ଶମୀ-ପତ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ-ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦେଲେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ-ସମାନ ଶୁଭ-ଚିହ୍ନ - ଏହି ଆଚରଣ ଉତ୍ତର-ଭାରତରେ।

ବିଦ୍ୟାରମ୍ଭ - ଶିଶୁଙ୍କ ଅକ୍ଷର-ଆରମ୍ଭ। ଦଶହରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିନ। ଗୁରୁ ଶିଶୁର ହାତ ଧରି ଚାଉଳ-ଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପ୍ରଥମ "ଓଁ" ଲେଖାଇବାର। ଓଡ଼ିଶାରେ ଲିଙ୍ଗରାଜ-ମନ୍ଦିର ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱର-ର ବହୁ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏହି ଆଚରଣ।

ସନ୍ଧ୍ୟା - ରାବଣ-ଦହନ। ଉତ୍ତର-ଭାରତରେ ବିରାଟ ରାବଣ-କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ-ମେଘନାଦ ପୁତଳା ଅଗ୍ନି-ଦହନ। ଓଡ଼ିଶାରେ ଦୁର୍ଗା-ବିସର୍ଜନ ଓ ସରସ୍ୱତୀ-ବିସର୍ଜନ ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର। ବାଣ-ବାଜି। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦାୟ ଏକାଠି।

ବର୍ଷର ତିନି ଶୁଭତମ ଦିନ

ଶାସ୍ତ୍ର ବର୍ଷର ତିନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ "ସ୍ୱୟଂ-ସିଦ୍ଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତ" ଚିହ୍ନଟ କରେ - ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟା (ବୈଶାଖ ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟା), ବିଜୟ ଦଶମୀ (ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ), ଓ ବଳି-ପ୍ରତିପଦ (କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ପ୍ରତିପଦ - ଦୀପାବଳି ପର)।

ଏହି ତିନି ଦିନରେ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଦେଖିବାର ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ; ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିନ ସ୍ୱୟଂ-ଶୁଭ। ବ୍ୟବସାୟ-ଆରମ୍ଭ, ଗୃହ-ପ୍ରବେଶ, ବାହାନ-ଖରିଦ, ସମ୍ପତ୍ତି-କିଣିବା, ବାହାଘର-ସମ୍ବନ୍ଧ-ସ୍ଥିରୀକୃତ, ନୂଆ କାମ-ଆରମ୍ଭ - ସମସ୍ତ କିଛି ବିଜୟ ଦଶମୀରେ ସମ୍ଭବ।

ଦଶହରା ଓ କୁଣ୍ଡଳୀ

ଯଦି ଆପଣଙ୍କ କୁଣ୍ଡଳୀରେ ବାଧା-ଯୋଗ - ବହୁ ଗ୍ରହ ଖରାପ, କେତୁ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବାଧା, ଶନି-ସାଢ଼େ-ସାତୀ - ଦଶହରା ବିଶିଷ୍ଟ ସେବାର ଦିନ। ଦୁର୍ଗା-ଚାଳିସା, ଦୁର୍ଗା-ସପ୍ତ-ଶ୍ଲୋକୀ, ଦୁର୍ଗା-ଅଷ୍ଟୋତ୍ତର-ଶତ-ନାମ। ଲାଲ ବସ୍ତୁ ଦାନ। ୯ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଭୋଜନ-ଦାନ (କନ୍ୟା-ପୂଜା)।

କେତୁ-ଗ୍ରସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶିଷ୍ଟ ଭଲ - ଅସ୍ତ୍ର-ପୂଜା କେତୁ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଶକ୍ତି ଶାନ୍ତ କରେ।

ଗଭୀର ବାର୍ତ୍ତା

ରାବଣର ୧୦ ମସ୍ତକ ୧୦ ଅଭିମାନର ପ୍ରତୀକ - ଅହଂ, ଲୋଭ, କ୍ରୋଧ, ମୋହ, ମଦ, ମାତ୍ସର୍ଯ୍ୟ, କାମ, ଈର୍ଷା, ଅସୂୟା, ଅଜ୍ଞାନ। ବାହ୍ୟ-ଦହନ ସମୟ ସମୁଦାୟରେ ଖୁସୀ, ବାଣ-ବାଜି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ସବ। କିନ୍ତୁ ସ୍ୱୟଂ-ଠାରୁ ଗୋଟିଏ ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ - ବର୍ତ୍ତମାନ ଆଭ୍ୟନ୍ତରରେ ୧୦ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ରାବଣ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼? ଆଜି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସେଇଟି ସଂକଳ୍ପ-ସ୍ତରରେ ଜଳାଇବାର। ଗୋଟିଏ-ଗୋଟିଏ ବର୍ଷରେ ଗୋଟିଏ-ଗୋଟିଏ ରାବଣ। ୧୦ ବର୍ଷରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱୟଂ ବଦଳି ଯିବ।