महाकाव्यांतून
भारतीय ज्योतिष परंपरेतल्या कथा.
महाभारत, रामायण, भागवत पुराण, पद्म पुराण, स्कंद पुराण, बौद्ध जातक, तमिळ संगम साहित्य, आणि बंगाल, तमिळनाडू व महाराष्ट्राच्या लोकपरंपरांतून निवडलेल्या कथा. प्रत्येक कथा ठराविक ग्रंथातून. वाचायला पाच ते दहा मिनिटे. प्रत्येक अनुवाद हाताने लिहिलेला.
सूची पहा
Pl. IRamayana
अहल्या, आणि राम आल्यावर संपलेली दीर्घ प्रतीक्षा
एका ऋषींच्या शापामुळे अहल्या युगानुयुगे अदृश्य राहते, अखेर मिथिलेकडे चालणाऱ्या एका मुलाचे पाऊल त्या रिकाम्या आश्रमाच्या मातीत पडते.
Vidhata Editorial Desk/8 मिनिटे/मोठे
Krishna lifts Mount Govardhan, India, 17th c.
Pl. IIRamayana
जटायू: रावणाशी एकटा लढलेला म्हातारा गिधाड
रावण सीतेला आकाशमार्गाने दक्षिणेकडे नेतो आहे, आणि त्या वाटेचा एकमेव साक्षीदार आहे एक गिधाड, साठ हजार वर्षांचा, रामाच्या दिवंगत पित्याचा मित्र. म्हातारा पक्षी आणि लंकेचा राजा यांच्या लढाईचा शेवट काय होतो हे त्याला पक्के ठाऊक आहे. तरीही तो ती लढाई देतो. लढाईत त्याला जय मिळत नाही. मिळते एक दिशा, जी तो राम येईपर्यंत प्राणात धरून ठेवतो, आणि शेवटी राजाला शोभेल असा अंत्यसंस्कार.
Vidhata Editorial Desk/8 मिनिटे/सर्व वये
Sudāmā at the glimpse of Krishna’s palace, Pahari, c.1775
Pl. IIIRamayana
त्रिशंकू: स्वर्ग आणि पृथ्वीच्या मध्ये लटकून राहिलेला राजा
राजा सत्यव्रताला सदेह स्वर्गात जायचे होते. गुरू वसिष्ठांनी नकार दिला, गुरुपुत्रांनी शाप दिला, आणि विश्वामित्रांनी शतकांची तपश्चर्या पणाला लावून स्वर्गाचे दार उघडायला भाग पाडले. इंद्राने त्याला उलटे फेकून दिले, पडणाऱ्याला ऋषींनी मध्य आकाशातच थांबवले, आणि तो आजही डोके खाली करून दोन्ही लोकांच्या मध्ये लटकतो आहे.
Vidhata Editorial Desk/8 मिनिटे/सर्व वये
The Battle at Lanka, Sahibdin, Mewar, 1649 to 1653
Pl. IVRamayana
कधी न भेटलेल्या माणसांसाठी अख्खं आयुष्य नदी खाली आणण्यात घालवणारा राजा
चोरीला गेलेला घोडा शोधायला साठ हजार राजपुत्र जमीन खोदत गेले, चुकीच्या माणसाला चोर म्हणाले, आणि राखेचा ढीग होऊन परत आले. त्यांना मुक्त करू शकणारं पाणी एकाच नदीचं होतं, आणि ती नदी तेव्हा आकाशात होती. तीन राजांना ते जमलं नाही. चौथा तिथून हलला नाही.
Vidhata Editorial Desk/4 मिनिटे/मुले
The marriage of Rama and Sita, Shangri Ramayana, c.1700
Pl. VRamayana
श्रावण कुमार: आपल्या आईवडिलांना खांद्यावर वाहणारा मुलगा
एक भक्त मुलगा आपल्या अंध वृद्ध आईवडिलांना कावडीवर बसवून तीर्थक्षेत्रांकडे नेतो, जोवर अंधारात सोडलेला एका राजाचा बाण त्यांच्या यात्रेचे दुःखात आणि शापात रूपांतर करत नाही.
Vidhata Editorial Desk/6 मिनिटे/सर्व वये
Bhishma on his bed of arrows, Razmnama, 1761 to 1763
Pl. VIRamayana
रावणाच्या मृत्यूच्या आदल्या रात्री मंदोदरीने त्याला काय सांगितले
युद्धाच्या शेवटच्या रात्री रावण आपली राणी मंदोदरीच्या कक्षात आला. ती तीन आठवडे त्याच्याशी बोलली नव्हती. त्या रात्री ती बोलली. तिने आवाज एकदाही न उंचावता शांतपणे केलेला युक्तिवाद हा त्या महान राजाला मिळालेल्या अंतिम कृपेच्या सर्वांत जवळचा होता.
Vidhata Editorial Desk/8 मिनिटे/मोठे
Krishna and Arjuna on the chariot, India, 18th to 19th c.
Pl. VIIRamayana
जंगलातील तो शिररहित राक्षस ज्याने रामाला सुग्रीवाकडे निर्देश दिला
दण्डक वनात खोलवर एक शिररहित राक्षस राहत होता, ज्याचा चेहरा त्याच्या पोटात होता आणि बाहू आठ कोस लांब होते. त्याने एका मिठीत राम आणि लक्ष्मणाला पकडले. त्याने त्यांना काय करण्यास सांगितले - आणि तो याआधी काय होता - ही रामायणातील सर्वांत विचित्र मुक्तीकथांपैकी एक आहे.
Vidhata Editorial Desk/7 मिनिटे/सर्व वये
Krishna lifts Mount Govardhan, India, 17th c.
Pl. VIIIRamayana
युद्ध सुरू होण्यापूर्वीच रामाच्या विजयाचे स्वप्न पाहणारी राक्षसी
जिथे सीतेला बंदी ठेवले होते त्या अशोकवाटिकेत त्रिजटा नावाची एक वृद्ध राक्षसी थरथरत स्वप्नातून जागी झाली. तिने इतर पहारेकर्यांना अगदी तपशिलात सांगितले की लंका कशी जळेल. इतर बायका सुरुवातीला हसल्या. सकाळ होईपर्यंत त्या सीतेची क्षमा मागत होत्या.
Vidhata Editorial Desk/5 मिनिटे/सर्व वये
Sudāmā at the glimpse of Krishna’s palace, Pahari, c.1775
Pl. IXRamayana
रामाला अर्पण करण्यापूर्वी प्रत्येक बोर चाखणारी आदिवासी स्त्री
शबरी एक वृद्ध, खालच्या जातीची वन-स्त्री होती, जिने रामाला भेटण्यासाठी सगळे आयुष्य वाट पाहिली. तो शेवटी आला तेव्हा तिने विधीने अकल्पनीय असे एक काम केले, प्रत्येक बोर अर्पण करण्यापूर्वी स्वतःच चाखले. राम हसले आणि सगळी खाल्ली.
Vidhata Editorial Desk/6 मिनिटे/सर्व वये
The Battle at Lanka, Sahibdin, Mewar, 1649 to 1653